تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 991

مساهمون:

ص٩٩١

تنه خوارى

(
tene - x ri
) ا . پ . شكنجه و عقوبت و آزار و عذاب .

تنه دار

(
tane - d r
) ص . پ . درخت ساقه‌دار .

تنهكة

(
tanhekat
) م . ع . عقوبت كردن .

تنهنه

(
tanahnoh
) م . ع . تنهنه عن الامر : باز ايستاد از كار .

تنهية

(
tanheyat
) م . ع . بپايان رسانيدن چيزى را و بپايان آن رسيدن و اليك نهى المثل : همتاى تو ناياب است .

تنهية

(
tanheyat
) ا . ع . آنجاى از كرانهء رودبار كه آب در آن منتهى شود . ج : تناهى .

تنهيد

(
tanhid
) م . ع . بلند بر آمدن پستان زن و بلند پستان شدن آن .

تنى

(
taney
) ا . پ . تن نامعلوم . و تنى چند يعنى چندين تن .

تنى

(
tani
) ص . پ داراى جسم و جسمانى و مادى .

تنيان

(
tani n
) ا . پ . مادى و ماديات .

تنيب

(
tanayyob
) م . ع . بيخ بر آوردن گياه .

تبى تاژ

(
tanit j
) ا . پ . هوا كه يكى از عناصر چهارگانه است .

تنيد

(
tanid
) ا . پ . پارچهء و نسج .

تنيدن

(
tanidan
) ف ل . م . پ . تافتن و تاب دادن و پيچيدن و بافتن و نسج كردن و لفافه كردن و در پيچيدن و فريفتن و پرداختن و حاموش شدن و تافته شدن .

تنيده

(
tanide
) ا و ص . پ . بافته و بافته شده و خاموش شده . و پردهء عنكبوت . و نورد جولاهگان .

تنيزه

(
tanize
) ا . پ . طرف و دامن و دامنه و كنار و كرانه . و تنيزهء دشت : طرف دشت و كرانهء دشت . و تنيزهء كوه : دامنهء كوه .

تنيس

(
tanis
) ا خ . ع . شهرى در مصر سفلى .

تنيق

(
tanayyoq
) م . ع . آراستگى كردن در كار . و تنيق فى مطعمه و ملبسه : جيد گردانيد و نيكو كرد خوراك و پوشاك را . مر . تنوق .

تنيك

(
tanik
) ص . پ . و موصوف آن كلمهء آسيد است باصطلاح كيميا مادهء قابضى را گويند كه با بزها مركب شده توليد تنات كند و آن را تنن نيز مىنامند .

تنين

(
tanin
) ا . ع . قرين و همتا و حريف و همزاد .

تنين

(
tannin
) ا . ع . مار عريض و پهن و اژدها . ج : تنانين . و سپيدى خفى در آسمان كه تنه‌اش تا شش برج رسد و دمش در برج هفتم و مانند كواكب سياره سير مىكند . و ا خ . لقب ابراهيم بن مهدى .

تنييب

(
tanyib
) م . ع . بدندان گزيدن تير را تا سختى چوب آن معلوم گردد . و بدندان نشان كردن در آن . و پيرو كلانسال گرديدن ناقه . و بيخ بر آوردن گياه .

تنيئة

(
tanyeat
) م . ع . نياء الامر : استوار نكرد كار را .

تنييح

(
tanyih
) م . ع . نيح الله عظمه : سخت و قوى گرداند خداى استخوان او را و ريزه‌ريزه كند - از اضداد است - و ما نيحته بخير : نبخشيدم او را چيزى .

تنيير

(
tanyir
) م . ع . علم و نگار كردن در جامه .

تنييف

(
tanyif
) م . ع . نيف عليه : افزون شد بر آن .

تو

(
tav
) ا . پ . تابش مانند تابش آفتاب و جز آن و گرما و حرارت و گرمى . و تاب و پيچش . و دور (
davr
) و تاو نورد . و مغاك و غدير و بركه .

تو

(
tu
) ا . پ . پرده و حجاب . و چين و تاولا و پرده و قيماقى كه بر روى شير نشيند . و داخل و اندرون مقابل بيرون . و تو بر تو يعنى لا بر لاى و تا بر تاى . و تو در تو يعنى عمارت در عمارت و درهم و بر هم و پيچ‌دار و پيچ در پيچ .

تو

(
tov
) ا . پ . ضيافت و مهمانى .

تو

(
tu
) پ . كلمهء اشارهء به شخص مفرد مخاطب اگرچه در تلفظات كنونى بواو مجهول آن را تكلم مىكنند .

تو

(
tavv
) ا . ع . تنها و طاق الحديث الطواف تو و الاستجمار تو و رسن يك لاى تافته . ج . اتواء . و وجه فلان من خيله بالف تو اى بالف واحد و مرد بىپرواى از دين و دنيا . و خيمهء برپا . و ايلغار يق جاؤاتوا .

توا

(
tav
) ص . پ . ضايع شده و خراب شده و منهدم و تلف شده .

تواء

(
tav '
) م . ع . توى توى و تواء ( از باب سمع ) : هلاك شد .

تواء

(
tev '
) ا . ع . داغى چليپائى بر ران و گردن ستور .

تواءص

(
tav os
) م . ع . فراهم آمدن و انبوهى كردن بر آب .

تواب

(
tavv b
) ص . ع . بمعنى تائب يعنى توبه‌كننده و بازگشت‌كنندهء از گناه و نيز مأخوذ از تاب اللّه عليه مىباشد يعنى توفيق دهندهء توبه و آسان گردانندهء دشوارى و باز مهربان شوندهء بر كسى .

توابانيان

(
tav'ab niy n
) ا . ع . ( به صيغهء تثنيه ) دو سر پستان پيشين ستور .

توأبة

(
tov'abat
) ا . ع . عار و ننگ و فضيحت و رسوائى و هر چيز كه از آن شرم داشته مىشود .

توابع

(
tav be '
) ع ج . تابعة .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 991 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )