تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 984

مساهمون:

ص٩٨٤
نظفه تنظيفا .

تنظيف

(
tanzif
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پاكى و پاكيزگى و نظافت .

تنظيم

(
tanzim
) م . ع . در كشيدن جواهر برشته . و وزن و ترتيب دادن سخن را . و نظام بر آوردن ماهى .

تنظيم

(
tanzim
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ترتيب و آراستگى و انتظام . و ترتيب شعر . و برشته كشيدن مرواريد .

تنعاب

(
tan ' b
) م . ع . نعب نعبا و نعيبا و نعابا و تنعابا و نعبانا . مر . نعب .

تن عجايب

(
tan - aj yeb
) ا . پ . داراى شكل زيبا و شگفت .

تنعل

(
tana'ol
) م . ع . نعل پوشيدن .

تنعم

(
tana'om
) م . ع . فراخ و آسان زندگانى گرديدن . و جستن يق تنعمه بالمكان اى طلبه . و برهنه پاى رفتن و ستيهيدن به راندن ستور . و تنعم قدمه اى ابتذلها . و ساز وارى كردن يق اتيت ارضهم فتنعمتنى اى وافقتنى .

تنعم

(
tana'om
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - زندگانى فراخ و آسان و ناز و نعمت . و در تنعم بودن : در ناز و نعمت بودن .

تنعنع

(
tana'no '
) م . ع . دور گرديدن . و مضطرب و پراكنده شدن . و پيچ پيچان رفتن .

تنعير

(
tan'ir
) م . ع گرد گردانيدن تير را بر ناخن تا درستى و راستى آن معلوم شود .

تنعيس

(
tan'is
) م . ع . خوابانيدن .

تنعيش

(
tan'ic
) م . ع . برداشتن . و نعشك اللّه گفتن كسى را .

تنعيل

(
tan'il
) م . ع . نعل بستن در پاى ستور و بستن سپل شتر از چرم يا از آهن .

تنعيم

(
tan'im
) م . ع . فراخ و آسان زندگانى گردانيدن . و نعم گفتن يق نعمه اى قال له نعم فتنعم بذلك .

تنعيم

(
tan'im
) ا خ . ع . نام موضعى .

تنعيمة

(
tan'imat
) ا . ع . درختى برگ نرم .

تنغر

(
tanaqqor
) م . ع . پر خشم شدن . و انگشت در حلق كسى در آوردن . و تنغر عليه : ديگرگون گرديد به روى و خشم گرفت و ترسانيد .

تنغش

(
tanaqqoc
) م . ع . تنغش الشيئ : جنبيد آن چيز و حركت كرد در جاى خود . و كل طائر اوهامة تحرك فى مكانه فقد تنغش .

تنغص

(
tanaqqos
) م . ع . تيره شدن زندگانى .

تنغض

(
tanaqqoz
) م . ع . جنبيدن و مضطرب شدن .

تنغم

(
tanaqqom
) م . ع . سخن آهسته گفتن يق سكت فما تنغم . و آهسته سرائيدن .

تنغير

(
tanqir
) م . ع . نغربها : بانگ كرد بر آن . و نغر الصبى : نرم ماليد آن كودك را .

تنغيص

(
tanqis
) م . ع . نغصه العيش و عليه : تيره ساخت بر وى عيش را .

تنف

(
tonnaf
) ص . ع . تنائف تنف : دشتهاى فراخ دور اطراف .

تنفج

(
tanaffoj
) م . ع . نازيدن بر افزون‌تر از آنچه را كه دارد .

تنفذ

(
tanaffoz
) م . ع . گذشتن چيزى از چيزى و رهانيدن آن .

تنفر

(
tanaffor
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نفرت و انزجار و كراهت و رنجش طبيعت و رميدگى و بىميلى . و تنفر داشتن : نفرت و كراهت و انزجار داشتن و بىميل شدن . و رميده گشتن . و تنفر از غذا : بىميلى به غذا .

تنفس

(
tanaffos
) م . ع . دم بر زدن و آه سرد كشيدن . و دميدن صبح قوله تعالى و الصبح اذا تنفس . و شكافتن كمان يق تنفست القوس اذا انصدعت و انشقت . و بر آمدن روز . و آب پاشيدن دريا بموج يق تنفس الموج اذا نفح الماء . و آب خوردن از آوند بىجدا كردن دهن را از آن . و بسه دم جداگانه آب خوردن از آن - از اضداد است - الحديث انه صلى اللّه عليه و آله كان يتنفس فى الاناء و نهى عن التنفس فى الاناء : آن حضرت صلى اللّه عليه و آله بسه دم آب مىآشاميد و نهى فرمود از آشاميدن بيك دم .

تنفس

(
tanaffos
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دم و نفس . و دم زدگى و نفس كشيدگى و دم بر آوردگى . و گردش . و تنفس كردن : دم زدن و نفس بر كشيدن و تفرج كردن . و تنفس سرد : آه سرد .

تنفسه

(
tanfase
) ا . پ . قسمى از بساط گرانبها .

تنفش

(
tanaffoc
) م . ع . موى بر افراشتن گربه . و واتيغ خاستن موى . و بال جنبانيدن مرغ گوئى مىترسد و يا مىلرزد . و واخيده شدن پنبه و پشم و موى يق نفش شعره فتنفش .

تنفض

(
tanaffoz
) م . ع . ديدن آنچه در جائى باشد تا بشناسد .

تنفط

(
tanaffot
) م . ع . جوش زدن از خشم و سوختن از آن . و آبله كردن .

تنفغ

(
tanaffoq
) م . ع . آبله ناك و سست و تنگ گشتن دست از كار .

تنفق

(
tanaffoq
) م . ع . از نافقاء بيرون آوردن كلا كموش را .