تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 941

مساهمون:

ص٩٤١

تقويف

(
taqvif
) م . ع . تبعيت كردن و در پى چيزى رفتن .

تقويل

(
taqvil
) م . ع . قوله تعالى ما لم يقل : بر خواند بر وى سخنى كه او نگفته بود .

تقويم

(
taqvim
) م . ع . قوم دراه تقويما : راست كرد كژى نيزهء او را . و نيز تقويم : راست گردانيدن و قيمت كردن رخت را .

تقويم

(
taqvim
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نامه‌اى كه در آن نوشته مىشود اتفاقات و تواريخ روزانه از يك سال و حركات سيارات و وقوع كسوف و خسوف و تغييرات ماه و اهلهء آن در آن سال و مانند آنها . و نيز تقويم . راست‌شدگى و برابرى و تساوى .

تقويه

(
taqvih
) م . ع . بانگ و فرياد كردن . و گرداگرد شكار آمدن تا بدام گاه در آيد .

تقه

(
toqe
) ا . پ . تكمه و حلقهء كمربند و خلخال .

تقهقر

(
taqahqor
) م . ع . سپسايگى رفتن .

تقهل

(
taqahhol
) ا . ع . بدحالى و بد هيئتى و گله و شكايت از حاجت .

تقهل

(
taqahhol
) م . ع . خشك شدن پوست بر استخوان . و بدحال شدن . و آلوده داشتن خود را و پاك و صاف ناكردن تن را . و سست و نرم رفتن . و ضعيف و نرم گرديدن آواز .

تقهوس

(
taqahvos
) م . ع شتافتن . و خمان و مضطربانه رفتن .

تقى

(
taqi
) ع . صيغهء امر مؤنث يعنى به پرهيز اى زن .

تقى

(
taqy
) م . ع . تقى يتقى تقيا . مر . اتقاء .

تقى

(
toq
) م . ع . تقتيه تقى و تقية و تقاء . مر . تقاء .

تقى

(
toq
) ا . ع . پرهيز . و ابو التقى : ا خ . نام شخصى .

تقى

(
toq
) م . ع . تقيتة تقى و تقية و تقاء . مر . تقاء .

تقى

(
taqiy
) ص . ع . رجل تقى : مرد پرهيزگار . ج . اتقياء و تقواء (
toqav '
) .

تقية

(
taqeyat
) م . ع . تقيته تقى و تقاء و تقية . مر . تقاء .

تقيث

(
taqayyos
) م . ع . فراهم آوردن و باز داشتن .

تقيح

(
taqayyoh
) م . ع . ريمناك گرديدن جراحت .

تقيد

(
taqayyod
) م . ع . خويشتن را بند كردن .

تقيس

(
taqayyos
) م . ع . بطايفهء قيس غيلان مانند شدن و تمسك گرفتن به آنها در امرى و خويشتن را به آنها منسوب كردن .

تقيص

(
taqayyos
) م . ع . بانگ كردن شتر . و فرو دريدن چاه .

تقيض

(
taqayyoz
) م . ع . شكافتن ديوار و فرو دريدن و ويران شدن و افتادن آن . و شكستن بيضه . و تقيض له : آماده شد جهة او و سيبى انگيخت . و تقيض اباه : به پدر مانست و مشابه او شد .

تقيظ

(
taqayyoz
) م . ع . تقيظ فلان بالمكان : در تابستان اقامت كرد فلان در آن جاى .

تقيل

(
taqayyol
) م . ع . نيم روزان خفتن . و مانستن به كسى يق تقيل اباه اى اشبهه . و فراهم آمدن آب . و در نيم روز شراب خوردن .

تقين

(
taqayyon
) م . ع . آراسته شدن .

تقيؤ

(
taqayyo '
) م . ع . برانداختن از از گلو و قى كردن به تكلف . و تقيات المراة : پيش آمد زن شوى را و انداخت خود را بر وى .

تقيه

(
taqiye
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آوردن به زبان از روى صلاح وقت چيزى را كه در دل غير آن باشد . و تقيه كردن : كردن كارى را كه از روى عقيده نباشد و در دل غير آن بود .

تقيئة

(
taqyeat
) م . ع . قياه الدواء : بقى آورد وى را آن دارو .

تقييح

(
taqyih
) م . ع . ريمناك كردن جراحت را .

تقييد

(
taqyid
) م . ع . قيد كردن . و نمودن زن شوى را بافسون . و نقطه زدن كتاب و مقيد باعراب نمودن . و باز داشتن يق قيد الايمان الفتك : ايمان مؤمن را از كارهاى خواستهء نفس كردن باز دارد چنان كه ايمان مفسد را از فساد و تباهى باز دارد . و اندازه كردن و ساكن آوردن روى را در شعر .

تقيير

(
taqyir
) م . ع . قير اندودن و قير ماليدن كشتى و ستور و جز آن را .

تقييض

(
taqyiz
) م . ع . قيض ابله : با قيض داغ كرد گردن شتران خود را . و قيض الله فلانا بفلان : بيارد و آماده كند خدا فلان را جهة فلان . و قيضنا لهم قرناء : سببى پيدا كرديم و مقدر ساختيم براى ايشان از جائى كه گمان از آنجا نداشتند . و قيض له شيظانا اى تخلى بينه و بين الشيطان . و قيضنى به : عوض داد به من آن چيز را .

تقييظ

(
taqyiz
) م . ع . در تابستان به جائى اقامت كردن و بسند آمدن چيزى كسى را در گرما .

تقييل

(
taqyil
) م . ع . در نيم روز آب دادن و يا دوشيدن ناقه را در آن‌وقت . و نيم روزان بر آب آوردن شتران را .

تقيين

(
taqyin
) م . ع . آراستن و زينت دادن .

تك

(
tak
) ا . پ . اندك و كم و قليل و منفرد و تنها . و ضرب و لطمه و دست زدن
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 941 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )