تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 942

مساهمون:

ص٩٤٢
بر كنار تختهء نرد تا كعبتين درست نشيند . و دو ويتزى رفتار . و بن و ته و قعر و پائين چيزى مانند چاه و حوض و دريا و انتهاى از هر چيز . و اصل و بيخ و بن آب و درخت . و گياهى كه در گندم زارها رويد و سخت‌تر از گندم بود و گياهى كه در آب رويد و در مصر از آن كاغذ سازند و بتازى بردى گويند . و اسب تك : اسب بىسوار . و تك سوار : يك سوار . و تك و پو : دو تيز و تند . و بىتك : لا يتناهى . و تك كردن : دو كردن .

تك

(
tek
) ا . پ . لقمه و تكهء طعام . و پيش و نزديك .

تك

(
tok
) ا . پ . منقار پرندگان و نوك خنجر و نيزه و مانند آن و چراغى كه اندك نور داشته باشد .

تك

(
takk
) م . ع . تكه تكا ( از باب نصر ) : بريد آن را . و تك فلانا : پا سپر كرد فلان را و بشكست سر او را . و تك النبيذ فلانا : اثر كرد نبيذ در فلان .

تكاءد

(
tak od
) م . ع . تكاءدنى - الامر : دشوار گرديد كار بر من .

تكاب

(
tak b
) ا . پ . زمين آب كند و وسط حقيقى دو كوه كه دره نيز گويند و زمينى از دره و غير دره كه در آن بعضى جا آب فرو رود و از جاى ديگر بر آيد و بعضى جا خشك و بعضى جا آب ايستاده و بعضى جا روان و بعضى جاها سبزه و مرغزار بود . و ا خ . نام الگه‌اى در ولايت خبيص كرمان . و بمعنى قمع و قيف و خوهن نيز مىباشد .

تكابر

(
tak bor
) م . ع . تكبر و بزرگ منشى نمودن .

تكاپوى

(
tak puy
) ا . پ . آمد و شد از روى تعجيل و شتاب و جستجوى بسيار و تردد بىفايده .

تكاة

(
tokaat
) ا . ع . پشتيبان و تكيه گاه و عصا و توشك و متكا . و كسى كه بر پهلوى خود بسيار تكيه كند .

تكاتب

(
tak tob
) م ع . به يكديگر نامه نوشتن . و تكاتب الرجل عبده اوامته : نوشت آن مرد بردهء خود را كه آزاد است هرگاه بهاى خود را پاره‌پاره و كم‌كم ادا نمايد .

تكاتع

(
tak to '
) م . ع . پياپى شدن و با يكديگر پس روى كردن .

تكاتم

(
tak tom
) م . ع . تكاتموا الامر : پنهان كردند آن كار را بعضى از بعضى .

تكاثح

(
tak soh
) م . ع . تكاثحوا بالسيوف : با هم رو با روى شمشير زدند .

تكاثر

(
tak sor
) م . ع . با يكديگر نبرد كردن به بسيارى مال و قوم و فخز نمودن .

تكاثر

(
tak sor
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بسيارى و فزونى .

تكاثف

(
tak sof
) م . ع . بر هم نشستن و ستبر شدن .

تكاثف

(
tak sof
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - هنگفتى و ستبرى و غلظت .

تكادر

(
tak dor
) م . ع . پيوسته نگريستن چيزى را يق تكادرت العين فى الشيئ .

تكادم

(
tak dom
) م . ع . يكديگر را گزيدن يق تكادمت الفحول .

تكاذب

(
tak zob
) م . ع . با هم كذب كردن بدرستى و سخن دروغ گفتن .

تكار

(
tak r
) ا . پ . دو و دويدگى . و اسب تندرو .

تكارم

(
tak rom
) م . ع . تكارم عنه : دور شد از لوم و عيب و زشتى و بدى و ناپسندى .

تكاره

(
tak roh
) م . ع . ناخواست و ناپسند داشتن .

تكارى

(
tak ri
) م . ع . به كرايه گرفتن .

تكاشف

(
tak cof
) م . ع . آشكار شدن عيب يكى بر ديگرى .

تكاص

(
tak ss
) م . ع . با هم انبوهى نمودن .

تكاظ

(
tak zz
) م . ع از حد گذرانيدن مردم دشمنى را با يكديگر .

تكاف

(
tak f
) ا خ . پ . نام دهى به خوزستان و دهى به نيشابور .

تكاف

(
tak ff
) م . ع . تكافوا : باز داشتند بعضى مر بعضى را .

تكافوء

(
tak fo '
) م . ع . برابر شدن و برابر ايستادن .

تكاك

(
tak k
) ا . پ . خستهء انگور .

تكاك

(
tokk k
) ع . ج . تاك (
t kk
) .

تكاكرة

(
tak kerat
) ع . ج . تكرى (
takorri
) .

تكأكوء

(
taka'ko '
) م . ع . سپسايگى رفتن . و بددل شدن . و فراهم آمدن يق ما لكم تكأكأتم عليه اى تجمعتم . و در ماندن در سخن يق تكأكأفى كلامه .

تكالب

(
tak lob
) م . ع . با هم برجستن يق هم يتكالبون فى كذا . و جنگ و بدى كردن با يكديگر .

تكالم

(
tak lom
) م . ع . با هم سخن گفتن بعد مهاجرت يق كانا متصارمين فاصبحا يتكالمان و لا تقل يتكلمان .

تكاليف

(
tak lif
) ع . ج . تكليف .

تكاليف

(
tak lif
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تكليفها و دشواريها و سختىها و ناهمواريها و آزمايشها . و رسوم . و باج و خراج .

تكامر

(
tak mor
) م . ع . سر نرهء