تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 935

مساهمون:

ص٩٣٥
و نزديك بحقيقت و تخمينى .

تقريح

(
taqrih
) م . ع . قرحه بالحق تقريحا : پيش آمد او را به حق .

تقريد

(
taqrid
) م . ع . خاموش گرديدن جهة عجز . و كنه دور كردن . اصله ان الرجل اذا اراد ان يأخذ البعير الصعب قرده اولا حتى يلين ثم اخذه . و خوار و رام گرديدن شتر . و خوار گردانيدن . و فروتنى كردن . و فريفتن .

تقرير

(
taqrir
) م . ع . با قرار آوردن و بقرار بردن . و قرار و ثبات دادن .

تقرير

(
taqrir
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بيان و قول و شرح و تفصيل و قرائت و تعريف و تعبير . و اعتراف و اقرار . و بيان بليغ و فصيح و سخن و قدرت در بيان و تكلم .

تقريرا

(
taqriran
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - لفظا و قولا .

تقريرات

(
taqrir t
) ا . پ . بيانات و توضيحات و اقوال و گفتار .

تقريس

(
taqris
) م . ع . خنك ساختن و آب فسرانيدن .

تقريش

(
taqric
) م . ع . بر آغالانيدن و برانگيختن . و آزمند گردانيدن . و ورزيدن .

تقريص

(
taqris
) م . ع . پاره‌پاره كردن خمير را . و دانهء تلخه بركندن از آن . و بريدن .

تقريض

(
taqriz
) م . ع . شعر گفتن كسى را بمدح يا ذم .

تقريط

(
taqrit
) م . ع . در ديك پاره پاره كردن گندنا را . و گوشواره نهادن بر كسى . و لگام دادن اسب را و يا عنان بر سر اسب افگندن . و بينى چراغ پاك كردن و سوختگى پليته را دور كردن . و برانگيختن اسب را بر سخت‌ترين حفر . و چيز اندك دادن يق قرط عليه اى اعطاه قليلا .

تقريظ

(
taqriz
) م . ع . ستودن زنده را به حق باشد يا باطل .

تقريظ

(
taqriz
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ستودن مكتوب كسى را و تصديق نوشتن بر آن .

تقريع

(
taqri '
) م . ع . سرزنش كردن و ملامت نمودن و علاج كردن شتر بچهء قريع را . و بر جهانيدن گشن را بر ماده . و قرع للقوم : از جاى بركند قوم را و مضطرب و بىآرام ساخت . و قرعت الحلوبة رأس فصيلها : تر كرد آن شير ده سر بچهء خود را از سر پستان ديگر و ذلك اذا كانت كثيرة اللبن فاذا رضع الفصيل خلفا قطر اللبن من الخلف الاخر فقرع رأسه قرعا .

تقريم

(
taqrim
) م . ع . قرمه تقريما : خوردن آموخت مر او را .

تقرين

(
taqrin
) م . ع . چيزى به چيزى پيوستن يق قرنت الاسارى فى الجبال .

تقزح

(
taqazzoh
) م . ع . بسيار شاخ گرديدن گياه و پراكنده افتادن آن .

تقزز

(
taqazzoz
) م . ع . نيك پاك بودن از آلايش و از ريم و چرك .

تقزع

(
taqazzo '
) م . ع . آمادهء دويدن شدن اسب .

تقزية

(
taqzeyat
) م . ع . بر زمين افگندن و كشتن .

تقزيح

(
taqzih
) م . ع . توابل در ديگ ريختن . و تقزيح الحديث : آراستن سخن را .

تقزيح

(
taqzih
) ا . ع . چيزى شبيه به ناخن سگ كه بر سر درخت و يا گياه برآيد .

تقريع

(
taqzi '
) م . ع . ستردن موى و جاى جاى ناسترده ماندن آن . و آماده كردن اسب را بدوانيدن . و سخت دويدن اسب . و فارغ داشتن كسى را براى امرى معين يق قزعته اذا جردته لشيئ و لم تشغله لغيره .

تقسس

(
taqassos
) م . ع . شنودن آواز و در پى چيزى شدن .

تقسط

(
taqassot
) م . ع . در ميان خود چيزى را برابر قسمت نمودن و بخش گرفتن يق تقسطوا الشيئ بينهم اذا اقتسموه بالسوية .

تقسقس

(
taqasqos
) م . ع . تقسقس الصوت : شنود آواز را .

تقسم

(
taqassom
) م . ع . پراكنده شدن و پراكنده كردن يق تقسمهم الدهر فتقسموا اى فرقهم فتفرقوا ( لازم و متعدى است ) .

تقسيس

(
taqsis
) م . ع . نيكو چرانيدن شتران را .

تقسيط

(
taqsit
) م . ع . كم كردن نفقه را بر عيال و بخل نمودن .

تقسيم

(
taqsim
) م . ع . بخش‌بخش كردن و پريشان نمودن زمانه قوم را .

تقسيم

(
taqsim
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - قسمت و توزيع و بخش‌بخش كردگى و باصطلاح حساب عملى كه بواسطهء آن تعيين مىشود كه يك عددى چند دفعه شامل مىگردد عدد ديگرى را . و تقسيم شدن : بخش بخش شدن . و تقسيم كردن : بخش‌بخش كردن و قسمت نمودن .

تقشر

(
taqaccor
) م . ع . باز شدن پوست يق قشره فتقشر .

تقشط

(
taqaccot
) م . ع . بىابر گرديدن هوا و پراكنده و واشدن ابر از هوا .

تقشع

(
taqacco '
) م . ع . پراكنده شدن قوم . و گشاده و واگرديدن ابر از هوا و غم از دل .

تقشف

(
taqaccof
) م . ع . به قوت