تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 891

مساهمون:

ص٨٩١

تصميغ

(
tasmiq
) م . ع . داخل كردن صمغ در چيزى .

تصميم

(
tasmim
) م . ع . صمم فى الامر : گذشت در كار و در عزيمت . و كذا صمم فى السير و صممه : گزيد او را و دندان فرو برد در آن . و صمم السيف : در گذشت شمشير از استخوان و آهن و جز آن از آنچه به روى آمد . و يا رسيد پيوندها را و بريد . و صمم الرجل الفرس العلف : قادر كرد آن مرد اسب را بر گياه پس فربه و كلان شكم گرديد . و صمم صاحبه الحديث : به ياد صاحب خود داد سخن را .

تصندل

(
tasandol
) م . ع . سخن گفتن با زنان و عشق بازى كردن يق تصندل اى تغزل مع النساء .

تصنع

(
tasanno '
) م . ع . از خود روش نيكو نهادن و خويشتن را آراستن و بتكلف نيكو سيرتى نمودن .

تصنف

(
tasannof
) م . ع . آماده شدن گياه و درخت برگ آوردن را . و تصنفت شفته : خراشيده و پوست كنده شد لب او .

تصنى

(
tasanni '
) م . ع . تصنى عند القدر : نشست نزديك بحرص كه گوشت را كفاينده كباب سازد و بريانى كند تا آنكه بخاكستر رسد .

تصنيج

(
tasnij
) م . ع . صنج به تصنيجا : افگند او را بر زمين .

تصنيع

(
tasnif
) م . ع . صنعت الجارية تصنيعا ( مجهولا ) : نيكو تربيت يافت جاريه تا فربه شد و در تربيت اسبان اصنع الفرس بتخفيف از مجرد گويند و در تربيت دختران صنع الجارية بتشديد گويند .

تصنيف

(
tasnif
) م . ع . صنفه : گونه گونه ساخت آن را و جدا كرد بعض آن را از بعضى و تميز داد . و صنف الشجر : برگ بر آورد درخت .

تصنيف

(
tasnif
) ا . ع . نوع نوع كردن مطالب و جمع آورى آنها . ج : تصانيف .

تصنيف

(
tasnif
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ايجاد و اختراع و انشاى مباحث علمى و تركيب و ترتيب نواهاى موسيقى .

تصنيفات

(
tasnif t
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - تصنيفها .

تصنيم

(
tasnim
) م . ع . تصوير كردن و نقش بستن . و بهر دو نوبت يك بار دوشيدن شتر را يق صنم النوق اى غزرها و ذلك اذا ادبر لبن الناقة .

تصوب

(
tasavvob
) م . ع . آمدن از بالا به نشيب و فرود آوردن باران .

تصوح

(
tasavvoh
) م . ع . خشك شدن تره از سر . يق تصوح البقل اذا يبس اعلاه و فيه ندوة .

تصوح

(
tasavvoh
) ا . ع : كفيدگى و و پراكندگى موى .

تصور

(
tasavvor
) م . ع . صورت و پيكر گرديدن . و با خود صورت كردن چيزى و صورت بستن . و نزديك شدن بافتادن يق تصورت الشيئ اى ئوهمت صورته فتصور لى . و طعنه فتصور : نيزه زد او را پس نزديك بافتادن شد . و ضربه فتصور : زد او را پس بيفتاد .

تصور

(
tasavvor
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - پندار و گمان و خيال و وهم و فكر و قياس و انديشه و تفكر و تأمل و دريافت و فهم و ادراك . و تصور بستن و يا تصور كردن : خيال كردن و در پيش توهم كردن . و بتصور آمدن : پنداشته شدن و فهميده شدن .

تصورى

(
tasavvori
) ص . پ . منسوب بتصور و خيالى و وهمى .

تصوريدن

(
tasavvoridan
) ف ل . م . پ . پنداشتن و انديشيدن .

تصوع

(
tasavvo '
) م . ع . تصوع النبت : خشك شد گياه . و تصوع الشعر : پراكنده و پريشان شد موى . و تصوع القوم : از هم ديگر دور و متفرق شدند قوم .

تصوف

(
tasavvof
) م . ع . تصوف الرجل : بمذهب صوفيه درآمد آن مرد .

تصوف

(
tasavvof
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - نام مذهب طايفه‌اى از اهل حقيقت كه از خواهش نفسانى پاك شده و اشياى عالم را مظهر حق مىدانند و گويند چون در زمان سابق اين طايفه صوف مىپوشيدند لهذا كلمهء تصوف را بر افعال و اعمال آنان اطلاق نموده‌اند و يا آنكه اين كلمه مىتواند مشتق از صوف باشد كه بمعنى يك سو شدن و رو گردانيدن است چه آنان از ما سوى اللّه يك سو شده و رو گردانيده‌اند . و اهل تصوف : صوفيه . و علم تصوف : علمى كه در آن بحث مىشود از اعراض از ما سوى اللّه و وصول به حق .

تصوق

(
tasavvoq
) م . ع . آلوده شدن يق تصوق بعذرته : يعنى آلوده گرديد به پليدى خود .

تصوك

(
tasavvok
) م . ع . تصوك فى رجيعه : آلوده شد بسرگين خود .

تصويب

(
tasvib
) م . ع . صوبه : راست گوى دانست او را و راست گوى شمرد . و صوب رأسه : پست داشت سر را . و صوبت الفرس : رها كردم اسب را تا تيز رود .

تصويب

(
tasvib
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صواب ديد و صواب شمردگى و راست و درست شمردگى . و تصويب كردن : تصديق راستى و درستى كردن

تصوية

(
tasveyat
) م . ع . خشك شدن .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 891 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )