تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 893

مساهمون:

ص٨٩٣

تضال

(
taz ll
) م . ع . عذر گم كردن راه آوردن .

تضامم

(
taz mom
) م . ع . تضام القوم : فراهم شدند قوم . و تضام اليه : كشيده شد بسوى او و فراهم آمد .

تضاؤل

(
taz 'ol
) م . ع . تضاءل .

تضايف

(
taz yof
) م . ع . تضايف الوادى : تنگ شد رود بار . و تضايف عليه : در كنار و نزديك او گرديد و نيز تضايف : از دو جانب آمدن قوم رود بار را . و از دو جانب شكار آمدن سگهاى شكارى را .

تضايق

(
taz yoq
) م . ع . تنگ گرديدن و يقال تضايق القوم اذا لم يتسعوا فى خلق او مكان .

تضبب

(
tazabbob
) م . ع . تضبب الصبى : نيك فربه گرديد آن كودك .

تضبط

(
tazabbot
) م . ع . تضبطه : بقهر و اسيرى گرفت او را . و تضبطت الضان : بپارهء گياه رسيدند گوسپندان و شتابى كردند در چرا و قوى و توانا گرديدند .

تضبيب

(
tazbib
) م . ع . ضبيبة ساختن براى كودك . و فرا گرفتن چيزى را . و ضباب ساختن براى در . و ضب الصبى : ضبيبة خورانيد كودك را .

تضبيد

(
tazbid
) م . ع . به ياد كسى چيزى را دادن كه موجب غضب او باشد .

تضبير

(
tazbir
) م . ع . ضبرت الشيئ تضبيرا : فراهم كردم آن چيز را . و ضبرت العظام : محكم بستم استخوان ها را . و ضبر اللحم : گرد آمد و پر شد گوشت .

تضبير

(
tazbir
) ا . ع . سخت استوارى استخوانها و پرى گوشت و گرد اندامى .

تضبيع

(
tazbi '
) م . ع . بددل شدن . و يازيدن ستور بازوها را در رفتار . و ضبع فلانا : حائل شد ميان فلان و ميان آن چيزى كه قصد رمى آن كرده بود .

تضجر

(
tazajjor
) م . ع . ناليدن و بىقرارى كردن يق تضجر منه و به .

تضجع

(
tazajjo '
) م . ع . فرو ايستادن از كار و اقامت نكردن در آن يق تضجع فى الامر . و پيوسته بودن ابر در جائى يق تضجع السحاب .

تضجيج

(
tazjij
) م . ع . رفتن و مايل گرديدن . و سم دادن پرنده و يا درنده را . و بر بانگ و فرياد انگيختن كسى را .

تضجيع

(
tazji '
) م . ع . ضجع فى الامر : كوتاهى نمود در كار . و ضجعت الشمس : نزديك بغروب شد آفتاب . و كذلك ضجع النجم .

تضحضح

(
tazahzoh
) م . ع . تضحضح السراب : جنبيد و درخشيد سراب .

تضحك

(
tazahhok
) م . ع . خنديدن .

تضحى

(
tazahhi
) م . ع . خوردن وقت چاشت . و قربانى كردن . و نماز چاشت گزاردن . و تضحت الابل : در چاشت چريدن گرفتند شتران .

تضحية

(
tazheyat
) م . ع . ضحيته : در وقت چاشت خورانيدم او را . و ضحيت بالشاة : ذبح كردم گوسپند را وقت چاشت . و ضحيت الغنم : چرانيدم گوسپندان را در چاشت . و ضح رويدا يعنى شتاب مكن .

تضحيك

(
tazhik
) م . ع . خندانيدن .

تضخيم

(
tazxim
) م . ع . كلان و بزرگ كنانيدن .

تضرب

(
tazarrob
) م . ع . جنبش نمودن و حركت كردن .

تضرة

(
tazerrat
) و (
tazorrat
) ا . ع . تنگى و بدحالى . و تنگ و كمى .

تضرج

(
tazarroj
) م . ع . خون‌آلود شدن يق ضرجه بالدم فتضرج . و آراستن . زن خويشتن را . و شكفتن شكوفه . و منتشر درخشيدن برق . و سرخ گرديدن رخسار و جز آن .

تضرر

(
tazarror
) م . ع . گزند يافتن .

تضرع

(
tazarro '
) م . ع . نزديك بپويه دويدن . و تضرع لله : زارى نمود بسوى خدا و عجز و خوارى كرد و حاجت خواست از وى . و تضرع الظل : برآمد سايه و بر گرديد .

تضرع

(
tazarro '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فروتنى و درخواست بطور ابرام و زارى و ناله و فرياد و فغان .

تضرغم

(
tazarqom
) م . ع . تضرغمت الابطال : شيرى كردند دلاوران و شير شدند .

تضرفط

(
tazarfot
) م . ع . نشستن بر پشت كسى و برآوردن هر دو پاى را از زير بغل او و نهادن آنها را بر گردنش .

تضرم

(
tazarrom
) م . ع . افروخته شدن آتش . و بر افروخته شدن از خشم .

تضريب

(
tazrib
) م . ع . آميختن چيزى و بر آغالانيدن . و سخن چينى نمودن . و بخيه زدن جامه را . و پيش آمدن برف را . و نوشيدن شير آميخته شدهء از شير چند شتر . و ضربه : زد او را . و ضربت عينه : فرو رفت چشم او بمغاك .

تضرية

(
tazreyat
) م . ع . ضراه و به تضرية : بر آغالانيد او را به آن و حريص كرد . و ضرى الفرارة تضرية : تافت كنار جوال و خرجين را .

تضريج

(
tazrij
) م . ع . ضرج الجيب : فراخ و فروهشته كرد گريبان را . و ضرج الابل : سخت دوانيدن شتران را در غارت . و ضرج الكلام : آراست سخن را و زينت داد . و ضرج الثوب : رنگ سرخ
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 893 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )