تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 890

مساهمون:

ص٨٩٠
كردن . و خواندن خر را بسوى آب . و صفره : زرد رنگ كرد آن را . و صفر البيت : خالى كرد خانه را .

تصفيف

(
tasfif
) م . ع . بصف ايستادن و ايستاده كردن .

تصفيق

(
tasfiq
) م . ع . پر گردانيدن . و شراب و يا شراب ممزوج را از خنورى بخنور ديگر كردن تا صاف گردد . و دست بر دست زدن . و ستور را از چراگاه بچراگاه ديگر گردانيدن . و رفتن . و گرد چيزى گرديدن .

تصفين

(
tasfin
) م . ع . ترتيب دادن زنبور خانهء خود را .

تصفيه

(
tasfie
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - صافى و روشنى . و پاكى و پاكيزگى و تهذيب . و صلح و آشتى . و بند و بست . و ترتيب و انتظام و آرايش . و تصفيه كردن : صاف كردن و روشن و پاكيزه نمودن . و انتظام دادن . و آرايش نمودن . و صلح دادن .

تصفيه طلب

(
tasfie - talab
) ص پ . خواهان انتظام و ترتيب .

تصقر

(
tasaqqor
) م . ع . درنگ كردن . و شكار كردن به چرغ . و تصقرت النار : افروخته شد آتش .

تصقير

(
tasqir
) م . ع . صقر النار : افروخت آتش را .

تصقيع

(
tasqi '
) م . ع . صقع لفلان تصقيعا : سوگند خورد براى فلان به چيزى .

تصلب

(
tasallob
) م . ع . سختى كردن يق تصلب فلان فى امره اى تشدد : سختى كرد فلان در كار خود .

تصلصل

(
tasalsol
) م . ع . باز گردانيدن آواز را در حلق . و تصلصل الغدير : خشك شد گل و لاى غدير . تصلصل الحلى : بانگ كرد زيورها .

تصلع

(
tasalllo '
) م . ع . تصلعت الشمس : بالا بر آمد آفتاب و يا در وسط آسمان رسيد و يا از ابر بيرون آمد .

تصلف

(
tasallof
) م . ع . چاپلوسى كردن و لاف زنى نمودن . و تصلف البعير : ملول شد شتر از علف شيرين و ميل بشوره گياه نمود . و تصلف القوم : در زمين درشت افتادند آن قوم .

تصلف

(
tasallof
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لاف زنى و خودستائى .

تصلق

(
tasalloq
) م . ع . تصلقت المراة : بانگ كرد زن از درد زه . و تصلقت الدابة و غيرها : در خاك غلطيد ستور و جز آن از مشقت و اندوه . و تصلق فى الماء : آمد و شد نمود در آب .

تصلى

(
tasalli
) م . ع . تصلى النار : كشيد گرمى آتش را و تابيد به آتش . و تصلى عصاه على النار : راست كرد عصاى خود را بر آتش .

تصليب

(
taslib
) م . ع . بنگار چليپا نگارين كردن جامه و جز آن را . و سخت و محكم گرديدن . و صلبته انا : سخت و محكم گردانيدم آن را ( لازم است و متعدى ) . و صلب الرطب : خشك شد رطب . و صلبه : بر دار كشيد او را ( شدد للمبالغة ) . قوله تعالى
لَأُصَلِّبَنَّكُمْ فِي جُذُوعِ النَّخْلِ
. و صلب القوم : چليپا ساختند قوم . و صلب اللحم : چربى گرفت از گوشت .

تصليب

(
taslib
) ا . ع . هيئت خمار كه پوششى است مر زنان را . ج : تصاليب . فى الحديث لم يكن فيه تصاليب الا بفضة و هى جمع تصليب و هو تصوير الصليب و المراد هنا الصور .

تصلية

(
tasleyat
) م . ع . چون واوى باشد نماز گزاردن و درود گفتن . و صلى الفرس تصلية : دويم اسب رهان گرديد آن اسب يعنى تالى شد سابق را . و صلى الحمار عانته : راند آن نره خر مادهء خود را و در آورد بر راه . و چون يائى باشد به آتش در انداختن و به آتش در آوردن و مقيم گردانيدن در آن يق صلاه فى النار و فيها و عليها اذا ادخله اياها و اثواه فيها . و راست كردن عصا و چوب را به آتش .

تصليح

(
taslih
) م . ع . نيكو كردن چيزى را .

تصليد

(
taslid
) م . ع . نيك بخيل گرديدن .

تصليط

(
taslit
) م . ع . بر گماشتن - لغتى است در تسليط .

تصليع

(
tasli '
) م . ع . عذر آوردن . و صلعت الحبة : ظاهر شد دانه و نبود بر آن خاك . و صلع فلانا : هر دو دست را بر زمين گسترد و يخ زد فلان . و صلع الجلد : پهن و گشاده كرد پوست را .

تصليك

(
taslik
) م . ع . بستن سرپستان ناقه را .

تصليل

(
taslil
) م . ع . بانگ كردن لگام و مانند آن ( شدد للمبالغة ) .

تصليم

(
taslim
) م . ع . از بن بريدن گوش و بينى را ( شدد للمبالغة ) .

تصمع

(
tasammo '
) م . ع . خون آلود شدن .

تصميت

(
tasmit
) م . ع . خاموش بودن و خاموش گردانيدن ( لازم و متعدى است ) .

تصمير

(
tasmir
) م . ع . بخل كردن . و منع نمودن . و صمروا : در وقت غروب آفتاب در آمدند .

تصميع

(
tasmi '
) م . ع . صمع على رأيه : بر گذشت بر عزيمت خود . و صمع راس الثريدة : بر آورد سر اشكنه را و باريك كرد .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 890 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )