تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 894

مساهمون:

ص٨٩٤
كرد جامه را . و ضرج الانف بالدم : خون آلود كرد بينى را .

تضريس

(
tazris
) م . ع . ضرسته الحروب : مجرب و آزموده نمود و محكم و استوار ساخت ويرا جنگ . و كذا ضرسه السفر .

تضريس

(
tazris
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - درشتى و ناهموارى و دندانه‌دار بودن كنار چيزى .

تضريط

(
tazrit
) م . ع . ضرطه بالضراط : بانگ تيز برآورد از دهن . و ضرطه : گوز كنانيد از وى .

تضريع

(
tazri '
) م . ع . نزديك بپويه دويدن . و ضرعت الشمس : غروب كرد و يا نزديك بغروب رسيد آفتاب . و ضرع الرب : خوب ناپخت شيره را . و ضرعت القدر : وقت فرود آوردن ديگ رسيد از ديگدان .

تضريم

(
tazrim
) م . ع . ضرم النار : بر فروزانيد آتش را .

تضع

(
toz '
) م . ع . بچه آوردن زن . مر . وضع (
voz '
) .

تضع

(
toz '
) و (
tozo '
) م . ع . آخر طهر و ابتداى حيض آبستن گرديدن زن يق ما حملته امه تضعا و وضعا و كذلك تضعا .

تضعضع

(
taza'zo '
) م . ع . فروتنى كردن و عاجز گرديدن و نيازمند شدن بسوى كسى و فرو نشستن بنا و افتادن و جنبيدن آن .

تضعف

(
taza'of
) م . ع . ضعيف شمردن و سست پنداشتن . و خوار و گم‌نام شدن . الحديث اهل جنة كل ضعيف متضعف ( بفتح العين ) اى من يستضعفه الناس و يحتقرونه . ( و بكسرها ) اى خامل متذلل .

تضعيف

(
taz'if
) م . ع . ضعفه : سست و ناتوان پنداشت ويرا . و ضعف الحديث : بسستى و ضعف منسوب كرد حديث را . و نيز تضعيف : يك چيز را دو چندان نمودن و يا زائد و ضعيف گردانيدن يق ضعفه المرض اى صيره ضعيفا .

تضعيف

(
taz'if
) ا . ع . غش و فساد كيميا .

تضعيف

(
taz'if
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - دو چندان شدگى . و سستى و ناتوانى .

تضغيث

(
tazqis
) م . ع . تر كردن باران .

تضغيث

(
tazqis
) ا . ع . زمين و گياه تر از باران .

تضفير

(
tazfir
) م . ع . موى بافتن ( شدد للمبالغة ) .

تضكضك

(
tazakzok
) م . ع . گشاده روى و شادمان گرديدن .

تضلال

(
tazlal
) م . ع . منسوب كردن كسى را بضلالت .

تضلال

(
tazl l
) ا خ . ع . نام موضعى . و ضل بتضلال : باطل را گويند .

تضلع

(
tazallo '
) م . ع . پر شكم شدن از سيرى و يا سيراب گرديدن تا آنكه باضلاع رسد آب يا عام است .

تضلل

(
tozollel
) و (
tozallel
) ا . ع . باطل يق وقع فى وادى تضلل ( غير منصرف است ) و كذلك تضلل .

تضلى

(
tazalli
) م . ع . لازم گرفتن گمراهان و اختيار كردن صحبت آنها را .

تضليع

(
tazli '
) م . ع . ضلع الثوب : بگارين كرد جامه را به شكل اضلاع .

تضليل

(
tazlil
) م . ع . منسوب كردن كسى را بضلالت .

تضمخ

(
tazammox
) م . ع . آلوده شدن ببوى خوش يق ضمخ الجسد بالطيب فتضمخ .

تضمد

(
tazammod
) م . ع . تضمد الجرح : ضماد بسته شد جراحت .

تضمر

(
tazammor
) م . ع . تضمر وجهه : چفسيد و ترنجيده شد پوست صورت او از لاغرى .

تضمن

(
tazammon
) م . ع . فراهم گرفتن مكتوب و لفظ و معنى را . و تضمن الشيئ : پذيرفت آن چيز را . و تضمنه عنى : لازم گرفت او را از من . و تضمنه : فراهم گرفت او را و مشتمل گرديد .

تضمنى

(
tazammoniy
) ص . ع . مقدر و محذوف .

تضميخ

(
tazmix
) م . ع آلوده كردن بدن را ببوى خوش ( شدد للمبالغة ) .

تضميد

(
tazmid
) م . ع . ضماد بستن بر جراحت . و آلودن چيزى را به چيزى . و ضمد راسه : عصابه بست سر را جز عمامه .

تضمير

(
tazmir
) م . ع . اندك علف دادن اسبان را بعد فربهى و لاغر كردن فربه را .

تضميز

(
tazmiz
) م . ع . خاموش گردانيدن كسى را .

تضمين

(
tazmin
) م . ع . در آوردن بيت ديگران را در شعر خويش . و در پناه و جاى آوردن . و ضمنته الشيئ : پذرانيدم و تاوان دادم او را به آن چيز . و يقال ضمنته اياه اذا جعلته فى وعاء .

تضمين

(
tazmin
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضمانت و پذيرفتارى . و آوردن شعر مشهور ديگرى را در اشعار خود .

تضوء

(
tazavvo '
) م . ع . ايستادن در تاريكى تا ببيند روشنائى آتش كسانى را كه در روشنائى آن آتش مىباشند .

تضوءة

(
tazveat
) م . ع