چه در آن سال انقراض سلسلهء صفويه و خلع شاه طهماسب واقع شد و در شب 15 جمادى الاخرهء سال 1160 در منزل فتحآباد خبوشان بتحريك علىقلى خان جمعى نيمه شب داخل سرا پرده گشته سر نادر شاه را از بدنش جدا ساختند و پس از اين واقعه علىقلى خان خود را عادل شاه ناميده چندى فرمانروائى كرد پس از آن ابراهيم خان و شاهرخ ميرزا و دو سال بعد از كشته شدن نادر شاه روزگار فرمانروائى افشاريه بانجام رسيد و در سال 1164 كريم خان زند لواى حكمرانى و سلطنت برافراشت و خود را وكيل الرعايا نام نهاد و مدت سى سال و اند ماه حكمرانى كرده در سال 1193 درگذشت و چندى بعد از او كسانش دم از فرمانروائى و خودسرى مىزدند تا در سال 1209 آقا محمد خان پور محمد حسن خان قاجار پس از فتح كرمان و گرفتارى لطفعلى خان زند سلطنت خويش را اعلان كرده و خود را آقا محمد شاه ناميد و سلطنت سلسلهء قاجاريه برقرار گرديد و در سال 1212 فتحعلى شاه كه برادر زادهء آقا محمد شاه بود پا بر اورنگ شهريارى نهاد و سى و هشت سال و اند ماه حكمرانى كرد و در 1250 نوهء آن شهريار محمد شاه بر تخت سلطنت ايران جلوس كرد و 14 سال و چند ماه پادشاهى كرد . و در اواخر سال 1264 ناصر الدين شاهنشاه ايران پاى بر تخت سلطنت و جهانبانى گذاشت و مدت چهل و نه سال فرمانروائى نمود تا در روز جمعهء 17 ماه ذى قعدهء 1313 در شهر قديم رى در زاويهء حضرت عبد العظيم كشته شد و در روز يكشنبهء 25 ماه ذى حجهء همين سال سلطان مظفر الدين شاه بر تخت سلطنت نياكان خود جلوس كرد .
ايران حاليه -
ايران حاليه كه ايران جديد نيز گويند عبارت از ناحيهايست از آسياى مركزى كه از طرف شمال بواسطهء قفقاز و درياى خزر و تركستان روس و از طرف مشرق بواسطهء افغانستان و بلوچستان و از طرف جنوب بواسطهء بغاز هرمز و خليج فارس و درياى عمان و از طرف مغرب بواسطهء عراق و تركيه محدود شده است و مملكتى است پادشاهنشين كه سلطان آن را شاه و يا شاهنشاه نامند و چون مردم اين مملكت طبعا پادشاه پرست هستند سلطنت آن مشروطهء مستقله است و مذهب سلطنتى و رسمى اين مملكت مسلمان شيعه يعنى اثنا عشرى است و مسلمان سنى و بعضى طوايف ديگر از قبيل زردشتى و يهودى و نصرانى در اين مملكت به آزادى بسر مىبرند و هنوز بعضى طوايف وحشى و بيابانى و چادرنشين كه مطيع اوامر و نواهى پادشاهاند در آن سكنا دارند و از قرار تخمين دو ثلث مردم اين مملكت چادر نشينند و صفحهء اين مملكت فلاتى است مرتفع و در وسط آن فلات جلگههاى شنزار وسيع موجود است و در مغرب و شمالش جبال الوند و آرارات واقع مىباشند كه سرچشمه و منبع رودهاى فراوان و مثمراند و اگرچه اهالى فرنگ از روى تخمين و گمان وسعت اين مملكت را 654000 ر 1 كيلو مطر مربع در كتب جغرافى نوشتهاند و عدهء نفوسش را 000 ر 000 ر 9 مىنويسند ولى از روى تحقيق با بحرين و جزايرى كه خود سرو شامل خريطهء ايران مىباشد 000 ر 000 ر 2 كيلومتر مربع مساحت آنست و عدهء نفوس و جمعيت آن زياده بر 000 ر 000 ر 20 نفر است .
سواحل ايران -
سواحل درياى خزر با خليج كوچك آن موافق آنچه در جغرافياى قديم فرنگ نوشتهاند 1000 كيلومتر و سواحل خليج فارس و هرمز 055 ر 2 كيلومطر و تمام حدود بحريهء ايران را 050 ر 5 كيلومطر دانستهاند و با تحقيقات حاليه فرق شتى دارد و سواحل درياى خزر بيشهزار و جنگل و مزروع و سالم و مرطوب و سواحل خليج فارس و درياى عمان لم يزرع و سوزان و عرصهء بادهاى شديد گرم است .
عوارض ايران -
امتداد جبال اين مملكت از طرف شمال بكوههاى هند و كوه تا دماوند و از جنوب غربى به الوند و سفيد كوه و البرز و جز آن منتهى مىشود و از درياى خزر گرفته تا خليج فارس هيئت تسلسل اساسى اين جبال ممتد است و مرتفعترين جبال اين مملكت كوه دماوند است كه 648 ر 5 مطر ارتفاع دارد .
انهار ايران -
اگرچه در ايران نسبت بعوارض اراضى عدهء آنها كم است ولى در حدود قفقاز داراى رود مشهور ارس است كه در رود كر (
kor
) داخل مىشود و رود عظيم كارون كه بشط العرب مىريزد و زياده از سيصد كيلومطر آن قابل سير سفاين بزرگ است و سفيد رود بدرياى خزر مىريزد و حاصل شده است از : قزل اوزن و شاهرود و بعضى رودهاى ديگر مانند بابل و اراز و زاينده رود و هلى رود و جز آنها و درياچهء ارومى كه درياچهء شاهى نيز گويند و از كثرت شورى زيست ماهى در آن مشكل است و درياچهء قم كه در ما بين قم و طهران بتازگى احداث شده و گويا درياچهء ساوه كه در ولادت حضرت پيغمبر ما صلوات اللّه و سلامه عليه خشكيده همين درياچه بود .
آب و هواى ايران -
هواى ايران جانفزا و دلكش است و رطوبت در آن