تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 285

مساهمون:

ص٢٨٥

اضرط

(
azrat
) ص . ع . مرد سبك ريش باريك ابرو . ج . : ضرط .

اضرع

(
azro '
) ع . ج ضرع .

اضرغطاط

(
ezreqt t
) م . ع . برآماسيدن از خشم . و دو تا گرديدن پوست بر گوشت كسى . و بسيار گوشت شدن .

اضرهزاز

(
ezrehz z
) م . ع . آهسته پنهان رفتن يق اضرهز الى كذا .

اضرى

(
azri
) ع . ج ضرو .

اضريج

(
ezrij
) ا . ع . نوعى از چادرهاى زرد رنگ . و يا جامه‌هاى زرد رنگ . و خز قرمز . و اسب نيكورو و تيز دو تند رفتار . و رنگ سرخ .

اضريراء

(
ezrir '
) م . ع . برآمدن شكم از طعام .

اضز

(
azazz
) ص . ع . رجل اضر : مرد دشوار خو و خشمناك . و مرد تنگ دهان كه دندان بالائين و دندان زيرين او با هم قرين باشد و وقت حرف زدن نتواند آن را واگرداند . و يا مخرج كلام بر وى تنگ باشد و در تكلم دندانهاى بالائين مماس با دندانهاى زيرين گردد . ج : ضزّاز . و ركب اضز : با نه سخت و تنگ .

اضزاز

(
ezz z
) م . ع . اضز فلان على اضزاز مما يعطنى : تنگ گرفت فلان بر من و بخل كرد . و اضز الفرس على فأس اللجام : خائيد آن اسب لگام را . و اضز فلان : خشم كرد فلان و بدخو گرديد .

اضطباء

(
ezteb '
) م . ع . پنهان شدن .

اضطباث

(
ezteb s
) م . ع . به پنجه گرفتن .

اضطباع

(
ezteb '
) م . ع . از زير بغل راست بر كتف چپ ردا انداختن كه دوش راست برهنه و دوش چپ پوشيده گردد - و اين نوع پوشش را بدان جهت اضطباع گويند كه يك بازو برهنه مىماند .

اضطبان

(
ezteb n
) م . ع . زيركش گرفتن چيزى را .

اضطجاع

(
eztej '
) م . ع . بر پهلو خفتن .

اضطراب

(
ezter b
) م . ع . اضطرب اضطرابا : جنبيد و حركت كرد . و اضطرب البحر و نحوه : موج زد دريا و مانند آن . و اضطرب الموج : موجها بهم خوردند . و اضطرب الرجل : دراز شد آن مرد با سستى و فروهشتگى . و اضطرب امره : مختل شد كار او . و اضطرب فلان : كسب كرد فلان . و اضطرب خاتما من ذهب : امر كرد كه خاتمى از طلا در كالبد ريزند . و اضطرب القوم : با يكديگر جنگ و خصومت نمودند آن قوم . و اضطرب حبلهم : مختلف گرديد كلمهء ايشان .

اضطراب

(
ezter b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آشفتگى . و اندوه و ملال و آزردگى . و پريشانى و تشويش و سرگردانى و بىقرارى و بىآرامى و حيرانى . و شتاب‌زدگى . و اختلال .

اضطرابى

(
ezter bi
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب به اضطراب .

اضطراح

(
ezter h
) م . ع . در گوشه و جانب افگندن .

اضطرار

(
ezter r
) م . ع . بيچاره و حاجتمند كردن كسى را يق اضطره اليه فاضطر اليه ( مجهولا ) .

اضطرار

(
ezter r
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اجبار . و احتياج . و تنگدستى و درماندگى . و ظلم و زبردستى . و ممانعت .

اضطرارا

(
ezter ran
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - بطور احتياج . و بطور پريشانى و مسكنت و بطور اجبارى . و از جهت تعدى و زبردستى .

اضطرارى

(
ezter ri
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - منسوب باضطرار .

اضطرام

(
ezter m
) م . ع . افروخته شدن آتش . و در رسيدن پيرى . و موى سپيد شدن . يق اضطرم الشيب اذا اشتعل .

اضطغاغ

(
ezteq q
) م . ع . اضطغت الارض : گياه سبز آورد زمين . و سيراب‌ناك گرديد .

اضطغان

(
ezteq n
) م . ع . در دل كينه داشتن . و نهان كردن كينه را . و كينه گرفتن همديگر را . و زير بغل گرفتن چيزى را .

اضطفاز

(
eztef z
) م . ع . فروبردن چيزى را بناخوشى .

اضطفان

(
eztef n
) م . ع . از پاى خود دنبالهء خود را زدن يق اضطفن اى ضرب بقدمه مؤخر نفسه .

اضطماخ

(
eztem x
) م . ع . آلوده شدن ببوى خوش .

اضطمار

(
eztem r
) م . ع . لاغر و سبك گوشت شدن .

اضطمام

(
eztem m
) م . ع . بسوى خود كشيدن . و فراهم آوردن چيزى را يق اضطم الشيى . و اضطم عليه : در گرفت او را و مشتمل شد بر وى .

اضطناء

(
ezten '
) م . ع . شرم داشتن و شرمناك گرديدن . و ترنجيده شدن .

اضطنان

(
ezten n
) م . ع . زفتى و خشونت كردن .

اضطواك

(
eztev k
) م . ع . سخت خصومت كردن بر كسى يق اضطوكوا عليه .

اضطهاد

(
ezteh d
) م . ع . قهر كردن و چيره شدن . و ستم نمودن كسى را يق اضطهدته اضطهادا .

اضعاف

(
az ' f
) ع . ج ضعف (
ze'f
) .
فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 285 | على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )