تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 282

مساهمون:

ص٢٨٢
و بهتر حفظكننده .

اصونة

(
asvenat
) ع . ج صوان و صوان و صوان .

اصهاء

(
esh '
) م . ع . روغن ماليدن بچه را و در آفتاب گذاشتن آن را . و به درد آمدن صهوهء اسب .

اصهاب

(
esh 'b
) م . ع . بچهء سرخ سپيدى آميخته آوردن .

اصهار

(
ash r
) ع . ج صهر (
sehr
) .

اصهار

(
esh r
) م . ع . بدامادى پيوستن با كسى يق اصهر بفلان : يعنى داماد فلان شد . و پيوستن بمحرميت يا به نسبت .

اصهب

(
ashab
) ص . ع . موى سرخ سپيدى آميخته . ج : صهب (
sohb
) .

اصهب

(
ashab
) ا خ . ع . نام چشمه‌اى در بحرين . و اصهبيات در قول شاعر جمع آن . وا . شير بيشه . و شتر سرخ سپيدى آميخته . و روز سرد . ج : صهب (
sohb
) . و عين الاصهب : چشمه‌ايست ميان بصره و بحرين .

اصهبيات

(
ashabiy t
) ع . ج اصهب (
ashab
) .

اصهرار

(
esher r
) م . ع . بهم نزديك شدن دو لشكر يق اصهر الجيش للجيش اذا دنى بعضهم من بعض .

اصهيباب

(
eshib b
) م . ع . سرخ سپيد شدن .

اصهيرار

(
eshir r
) م . ع . گداخته شدن . و درخشيدن پشت آفتاب‌پرست از گرمى آفتاب .

اصياد

(
asy d
) ع . ج صاد .

اصياف

(
asy f
) ع . ج صيف (
sayf
) .

اصيان

(
osiy n
) ع . - مأخوذ از اصيلان كه تصغير اصلان جمع اصيل باشد .

اصيبية

(
osaybiyat
) ج ا . ع . اطفال كوچك .

اصيد

(
asyad
) ص . ع . كژ گردن . و گردن بلند دارنده از كبر . و شير . وا . پادشاه - بدان‌جهت كه التفات كم كند - و شير بيشه .

اصيد

(
asid
) ا . ع . صحن خانه .

اصيداد

(
esyed d
) م . ع . گردن كج شدن .

اصيدة

(
asidat
) ا . ع . شتران خردسال . و پيراهن كوچك . و پيراهن كوچك كه زير جامه پوشند . و حظيره .

اصير

(
asir
) ا . ع . موهاى نزديك بهم در پيچيده . و مژگان دراز و پر مو .

اصيص

(
asis
) ا . ع . لرزنده . و بيم . و آوند شكسته . و كوزه‌اى به شكل نصف سبو كه در آن رياحين كارند . و لگن و تغار و يا كاسهء بزرگ كه در آن بول كنند . و بناى استوار . و نوعى از آوند دو گوشه كه در آن گل و لاى كشند .

اصيصة

(
asisat
) ا . ع . خانه‌هاى با هم نزديك . يق هم اصصية واحدة : ايشان مجتمع‌اند و يك جا مىباشند .

اصيل

(
asil
) ص . ع . با اصل و نژاد . و هر چيز محكم و استوار يق مجد اصيل و خليفهء ثابت راى از سردارى . وا . اهلاك و مرگ . و آخر روز . و ا خ . شهرى در اندلس . ج : اصل . و اصلان و آصال و اصائل .

اصيل

(
asil
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پاك‌نژاد و نيك نهاد و خوش‌ذات و داراى حسب و نسب و نجيب و داراى خاندان شريف .

اصيل

(
osayl
) ا . ع . مصغر اصيل . و ا خ . نام شخصى صحابى .

اصيلال

(
osayl l
) و اصيلان (
osayl n
) ا . ع . مصغر اصلان جمع اصيل .

اصيلة

(
asilat
) ا . ع . هلاك و موت . و اصل . و اخذه باصيلته : گرفت آن را با اصل آن يعنى همهء آن را گرفت . و جاءوا باصيلتهم يعنى همه‌شان آمدند .

اصيلع

(
osayle '
) ا . ع . - مصغر اصلع - نره . و مارى باريك گردن و گردسر . و ابو اصيلع : نره .

اض

(
azz
) م . ع . نهايت مشقت دادن كار كسى را . و مضطر گردانيدن فقر كسى را بسوى كسى . و شكستن چيزى را . و ميل كردن شترمرغ ماده بسوى جاى بيضه نهادن خود ( و الفعل من نصر ) .

اض

(
ezz
) ا . ع . اصل .

اضا

(
azan
) و اضاء (
ez '
) ع . ج اضاة .

اضاء

(
ez '
) ا . ع . پاليز . و بيشه . و بيد هندى .

اضاءة

(
ez at
) م . ع . روشن شدن . و روشن كردن ( لازم و متعدى ) . و اضاء ببوله : انداخت كميز را .

اضابير

(
az bir
) ع . ج اضبارة و اضبارة .

اضاة

(
az t
) ا . ع . استاد نگاه آب سيل و جز آن . ج : اضوات و اضيات و اضا و اضاء و اضون .

اضاحى

(
azahiy
) ع . ج اضحية (
ozhiyat
) .

اضاحيك

(
az hik
) ع . ج اضحوكة .

اضاد

(
ez d
) م . ع . مبتلاى زكام گردانيدن كسى را يق اضاده الله تعالى : بزكام مبتلا گرداند او را خداى تعالى .

اضاض

(
ez z
) ا . ع . جاى پناه و بانگ كردن ماده شتر وقت درد زه ( و الفعل من نصر ) .

اضاعة

(
ez at
) م . ع . هويدا و آشكار گشتن . و بسيار گرديدن ضيعت شخص . و اضاع الشيى : مهمل و هيچ‌كاره كرد . و هلاك گردانيد . و بىتيمار گذاشت آن چيز را .

اضافة

(
ez fat
) م . ع . خمانيدن كسى را . و ميل دادن به چيزى . و مهمان داشتن . و مضطر كردن كسى را بسوى كسى . و گريختن و پرهيز