تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 284

مساهمون:

ص٢٨٤
مانند اماله و جر . و اضجعت الشيى : فرود آوردم آن چيز را .

اضجاع

(
ezzej '
) م . ع . بر پهلو خفتن .

اضجحرار

(
ezjehr r
) م . ع . پر گرديدن مشك . يا نيك پر گرديدن .

اضجع

(
azja '
) ص . ع . مرد مخالف زن خود . و اضجع الثنايا : مرد مايل دندان پيشين .

اضجم

(
azjam
) ص . ع . كژ دهن . و يا كژ زنخ . و ضبيعة اضجم ا خ . : نام قبيله‌اى .

اضحاء

(
ezh '
) م . ع . در ضحى درآمدن يق اضحى اضحاء . و اضحى الشيى : هويدا نمود آن چيز را . و اضحى يفعل كذا : در ضحى كرد آن كار را و فاعل آن شد .

اضحاة

(
azh t
) ا . ع . اضحيته (
ozhiyat
) و گوسپند كه در چاشت يا در روز اضحى ذبح نمايند . ج : اضحى .

اضحى

(
azh
) ا . ع . اسب سپيد اشهب . و روز عيد قربان و يوم النحر . و ج اضحاة .

اضحاك

(
ezh k
) م . ع . خندانيدن كسى را . و در شگفت آوردن كسى را . و پر كردن حوض را چندان كه روان گردد . و برآوردن زمين گياه را .

اضحال

(
azh l
) ع . ج ضحل (
zahl
) .

اضحوكة

(
ozhukat
) ا . ع . آنچه از وى خنده آيد . ج : اضاحيك .

اضحيان

(
ezhi n
) ا . ع . گياهى .

اضحيان

(
ozhoy n
) ص . ع . قمر اضحيان : روشن . و يوم اضحيان : روز بىابر .

اضحيانة

(
ezhi nat
) و (
ozhoy nat
) و اضحية (
ezhiat
) ص . ع . ليلة اضحيانة و ليلة اضحيانة : شب روشن . و كذلك ليلة اضحية .

اضحية

(
ozhiyat
) و (
ezhiyat
) ا . ع . گوسپندى كه در چاشت و يا روز اضحى ذبح نمايند . ج : اضاحى .

اضخم

(
azxam
) ص . ع . ستبر بزرگ تن از هر چيزى .

اضخم

(
azxamm
) ص . ع . به معناى اضخم است - و بيشتر در شعر استعمال مىشود .

اضخومة

(
ozxumat
) ا . ع . بالشچه‌اى كه زنان بر سرين بندند تا كلان نمايد .

اضداء

(
ezd '
) م . ع . پر كردن آوند خود را پستر خالى كردن .

اضداد

(
azd d
) ع . ج ضدّ .

اضداد

(
azd d
) ج ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزهاى ضد و مخالف و مغاير يكديگر . و حريفان . و آنان كه باهم ناموافق‌اند .

اضداد

(
ezd d
) م . ع . اضد اضدادا : خشمناك گرديد .

اضر

(
azarr
) ص . ع . باضررتر و با زيان‌تر .

اضراء

(
azr '
) ع . ج ضرو .

اضراء

(
ezr '
) م . ع . اضراه و به اضراء : حريص كرد . و خوگر گردانيد او را . و برآغالانيد . و اضرى بالضرى : نبيذ ضرى خورد .

اضراء

(
azerr '
) ع . ج ضرير .

اضراب

(
ezr b
) م . ع . اقامت ورزيدن . و افتادن بر قوم پشك . و جذب گردانيدن . و خشك كردن باد گرم آب را در زمين . و پخته شدن نان . و مقيم بودن بجاى . و سر فروافگندن و خاموش بودن . و برگشتن از كسى . و برافگندن گشن را بر ماده . و رسيدن سرما كسى را .

اضراح

(
ezr h
) م . ع . كاسد و ناروا گردانيدن بازار را يق اضرحت السوق . و تباه نمودن . و كاسد ساختن . و دور گردانيدن يق اضرح الامر .

اضرار

(
azr r
) ع . ج ضرر .

اضرار

(
ezr r
) م . ع . گزند رسانيدن كسى را . و نزديك شدن توجبه ديوار را . و نزديك زمين رسيدن اسب . و گزيدن اسب لگام را . و دويدن . و بر سر زن زن ديگرى خواستن . و شتابى كردن . و بستم كسى را بر كارى داشتن .

اضراس

(
azr s
) ع . ج ضرس . و اضراس الكلب : بسفايج .

اضراس

(
ezr s
) م . ع . در پريشانى و بىآرامى افگندن كسى را . و خاموش گردانيدن كسى را بسخن . و كند نمودن ترشى دندان را .

اضراط

(
ezr t
) م . ع . به دهان حكايت صوت ضراط كردن . و بدان فسوس نمودن به كسى . و گوزانيدن كسى را يعنى كارى با او كردن كه از آن كار تيز دهد . و سبك شمردن و خوار داشتن يق دخل بيت المال فاضرط به اى استخف به و و انكره . و سئل عن شئى فاضرط بالسائل .

اضراع

(
ezr '
) م . ع . مال دادن كسى را . و خوار و رام گردانيدن كسى را . و شير فرود آوردن گوسپند اندك بيش از نتاج . و الحمى اضرعتنى للنوم در حق شخصى گويند كه در حاجت ذلت و خوارى بردارد .

اضرام

(
ezr m
) م . ع . فروزانيدن آتش .

اضرب

(
azrab
) ص . ع . زننده‌تر .

اضرب

(
azrob
) ع . ج ضرب .

اضرس

(
azras
) ص . ع . رجل اضرس : مرد خشمگين و تندخو . و غلام اضرس : كودك كلان دندان .