تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 166

مساهمون:

ص١٦٦
را از آن شروع كرده‌اند .

ارج

(
arj
) م . ع . ارج الطيب ارجا و اريجا و اريجة ( از باب سمع ) : دميد بوى خوش . و ارج الناس : آواز بلند كردند مردم در گريه .

ارج

(
araj
) ا . ع . بوى خوش .

ارجاء

(
arj '
) ع . ج رجاء .

ارجاء

(
erj '
) م . ع . چون مهموز باشد يق ارجا الامر ارجاء : در تأخير انداخت آن كار را . و ارجات الناقة : نزديك رسيد وقت نتاج آن ماده شتر . و ارجا الصائد : بشكارى نرسيد آن شكارچى - و در همهء اين معانى ترك همزه هم آمده قوله تعالى :
وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ
اى موقوف امرهم حتى ينزل اللّه فيهم امرا . و چون واوى بود يق ارجى البئر ارجاء : كرانه ساخت براى آن چاه . و ارجى الصيد : نرسيد آن شكار را . و ارجت الناقة : نزديك بزادن رسيد آن ماده شتر . و ارجيت الامر : بتأخير انداختم آن كار را . و قوله تعالى :
أَرْجِهْ وَ أَخاهُ
يعنى بازدار او را و برادرش را - بكسر الضمير قرائة اهل المدينة و الكسائى و بسكونه قرائة عاصم و حمزة و ارجئه قرائة الباقين .

ارجاب

(
arjab
) ج ا . ع . روده‌ها - واحد ندارد . و ج رجب .

ارجاب

(
erj b
) م . ع . ارجبه ارجابا : تعظيم نمود او را و بزرگ داشت .

ارجاج

(
erj j
) م . ع . ارجت الفرس ارجاجا : نزديك بزادن رسيد آن ماديان . و بجنبيد و فروهشته گرديد سرين آن .

ارجاح

(
erj h
) م . ع . ارجح له ارجاحا : داد او را راجح و مايل از كفهء ترازو .

ارجاد

(
erj d
) م . ع . لرزانيدن . و ارجله ( مجهولا ) : لرزانيده شد .

ارجاس

(
erj s
) م . ع . ارجس فلان ارجاسا : اندازه كرد آب را بمرجاس .

ارجاسپ

(
arj sp
) ا خ . پ . نام نبيرهء افراسياب تورانى . و نام پهلوانى تورانى .

ارجاع

(
erj '
) م . ع . أرجعه الله ارجاعا : بازگردانيد آن را خداى بسوى وى . و ارجع الله بيعته ارجاعا : نفع بخشيد خداى عقد بيع او را . و ارجعت الابل : فربه شدند شتران پس از لاغرى . و ارجع الشيخ : دو روز بيمار شد آن پير و تا يك ماه جسم و طاقت وى به حال خود نيامد . و نيز ارجاع غائط كردن . و دست سپسايكى دراز كردن بگرفتن چيزى . و خريده را بازگردانيدن . و انا للّه و انا اليه راجعون گفتن در مصيبت .

ارجاع

(
erj '
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - بازگشت و رجوع . و توجه چيزى بسوى چيزى . و ارجاع خدمت : بازگشت كارها بسوى كسى پس از آنكه چندى ترك شده بود .

ارجاف

(
arj f
) ا . ع . خبرى كه بر گمان خود گويند . ج : اراجيف .

ارجاف

(
erj f
) م . ع . ارجف القوم ارجافا : خوض كردند آن قوم در خبرهاى فتنه و مانند آن و منه قوله تعالى :
وَ الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ .
و ارجف القوم فى الشيى و به : درآمدند آن گروه در كارى و خوض كردند در آن . و ارجفت الارض : بلرزه در آمد زمين . و كذلك ارجفت ( مجهولا ) . و ارجفت الناقة : آمد ماده شتر ماندهء سست فروهشته گوشها كه مىجنبيد .

ارجال

(
arj l
) ج ا . ع . حيوانات رها كرده شدهء با بچه‌هاشان . و ج رجل و رجل و رجل و رجل .

ارجال

(
erj l
) م . ع . ارجل الناقة ازجالا : گذاشت ماده شتر را با بچه‌اش . و نيز ارجال : فروگذاشتن . و مهلت دادن . و پياده گردانيدن .

ارجالون

(
arj lun
) ا . پ . كرمة البيضاء و يك نوع گياهى كه مانند عشقه بر درختها مىپيچد .

ارجان

(
arj n
) ا . پ . چلغوزه . و نوعى از بادام كوهى .

ارجان

(
arj n
) ا . ع . نوعى از زيتون وحشى .

ارجان

(
erj n
) م . ع . ارجنت الدابة ارجانا : بازداشتم آن ستور را جهت علف .

ارجان

(
araj n
) ا . ع . كوشش و سعى ورغلاننده

ارجان

(
araj n
) م . ع . ارج المغرى بينهم ارجانا ( از باب نصر ) : سعايت نمود ورغلانندهء ميان ايشان .

ارجان

(
arraj n
) ا خ . ع . نام شهرى در فارس .

ارجاه

(
erj h
) م . ع . ارجه ارجاها : سپس گذاشت كار را از وقت آن .

ارجح

(
arjah
) ص . ع . مايل‌تر . و راجح‌تر . و سنگين‌تر . و بهتر و خوب‌تر و نيكتر .

ارجحنان

(
erjehn n
) م . ع . ارجحن ارجحنانا : مايل گرديد و گرائيد . و جنبيد . و بيك‌بار افتاد . و ارجحن السراب : بلند و نمايان گرديد سراب .

ارجز

(
arjaz
) ص . ع . بعير ارجز : شتر مبتلا به بيمارى رجز .

ارجسپ

(
arjasp
) ا خ . ع . مر . ارجاسپ .

ارجعة

(
arjeat
) ع . ج رجاع .

ارجعنان

(
erje'n n
) م . ع . ارجعن ارجعنانا : ناويد و مايل گرديد . و جنبيد . و بيك بار افتاد - لغة فى ارجحنان .