تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 169

مساهمون:

ص١٦٩
اردفته اياه : برنشاندم او را پس وى . و اردفت النجوم : در پى يكديگر بر آمدند ستارگان .

ارداله

(
ard le
) ا . پ . آرد گندم و جز آن .

اردام

(
erd m
) م . ع . اردمت السحاب ارداما : ساكن و برجاى ماند ابر . و اردمت الحمى : ثابت ماند تب و قطع نشد . و اردمت الشجرة : برگ برآورد آن درخت و سبز گرديد پس از آنكه خشك بود . و اردم البعير : بپازد آن شتر را تا تيز رود .

اردان

(
ard n
) ع . ج ردن .

اردان

(
erd n
) م . ع . اردن القميص اردانا : تريز ساخت براى پيراهن . و اردنت الحمى : ثابت و برقرار ماند تب . و اردن الليل : تاريك شد شب .

اردانه

(
ard ne
) ا . پ . گل خيرى دشتى .

ارداويراف

(
ard - vir f
) ا خ . پ . ارداى پسر ويراف كه يكى از موبدان بزرگ و دانشمندان سترگ ايران باشد . مر . اردا .

اردب

(
ardab
) ا . پ . جنگ و حرب و نبرد و جدال و خصومت و نزاع .

اردب

(
erdabb
) ا . ع . كاريز روان بر روى زمين . و نام پيمانه‌اى بزرگ مر اهالى مصر را كه بيست و چهار صاع و شش ريبات گنجايش دارد .

اردبان

(
ardb n
) ا خ . پ . مر . اردوان .

اردبة

(
erdabbat
) ا . ع . پارگين بزرگ كه از سفال و جز آن ساخته باشند . و خشت پختهء بزرگ . و سفال بزرگ .

اردبور

(
ardabur
) ا . پ . رنگ سبز خوش‌آيند .

اردبيز

(
ard - beyz
) ا . پ . موبيز و آردبيز .

اردبيل

(
ardabil
) ا خ . پ . نام شهرى در آذربايجان كه مزار شيخ صفى جد پادشاهان صفوى و مقبرهء شاه اسمعيل اول در آنجا مىباشد .

اردج

(
ordej
) ا . پ . نوعى از سرو كوهى كه عرعر نيز گويند .

اردجاب

(
ardej b
) ا . پ . يك نوع مايهء مسكرى كه از ميوهء اردج با عرق كشمش مىسازند و به زبان انگليسى جين گويند .

اردجان

(
ardaj n
) ا . پ . بعضى اشكال و رموزات نجومى .

اردخل

(
erdaxl
) و (
ardaxl
) ص . ع . مرد فربه پرگوشت .

اردستان

(
ardest n
) و (
erdest n
) ا خ . پ . نام شهر كوچكى از محال اصفهان .

اردش

(
ardoc
) ا . پ . مقدار معينى از گناهان .

اردشير

(
ardcir
) ا خ . پ . - يعنى خشمناك و آدم دلير و بىباك و بىپروا و متهور و بهادر و بىجبن - چند نفر از پادشاهان قديم ايران به اين نام ناميده شده اول بهمن پور اسفنديار كه يونانيان وى را آرتگزرسس نامند و گويند جدش گشتاسب وى را چون بسيار دلير و شجاع ديد بدين نام ناميد . دويم اردشير بابكان‌پور ساسان‌پور بهمن كه سر سلسلهء پادشاهان ساسانى است . سيوم اردشيرپور شيرويه‌پور پرويز .

اردشيران

(
ardcir n
) ا . پ . نوعى از گياه مرد بسيار تلخ و خوش‌بو .

اردشير خره

(
ardcir - xorre
) ا . پ . نام الگه‌اى بزرگ از ولايت فارس كه شيراز و ميمند و سمنگان و برخان و سيراف و كازرون و كام فيروز از آن الگه است .

اردشير دارو

(
ardcir - d ru
) ا . پ . گياهى كه اردشيران نيز گويند .

اردع

(
arda '
) ص ع . گوسپند سياه سينهء سپيد بدن .

اردفنانى

(
aredfan ni
) ا . پ . - مأخوذ از يونانى - خيار دشتى كه بتازى قثاء الحمار گويند .

اردك

(
ordak
) ا . پ . مرغابى و چالى .

اردكان

(
ardak n
) ا خ . پ . نام قصبه‌اى در ولايت فارس . و نام دهى در نزديكى يزد .

اردگان

(
ardag n
) ا . پ . اردجان كه نوعى از جداول و اشكال و اسرار نجوم بود .

اردل

(
ardal
) ا خ . ع . نام ايالتى از مملكت سابق اطريش كه ترانسيلوانيا گويند و اكنون جزو رومانى است و داراى 000 ، 860 ، 2 نفر جمعيت و شهر معتبر آن كلوزانبورگ .

اردم

(
ardam
) ا . پ . هر يك از سوره‌هاى كتاب شت زردشت . و صنعت و دستكارى و هنر . و آردم و نوعى از شقايق .

اردم

(
ardam
) ا . ع . كشتيبان ماهر . ج : اردمون .

اردمون

(
ardamuna
) ع . ج اردم .

اردمى

(
ardami
) ا . پ . يك نوع حيوانى .

اردن

(
ardan
) ا . پ . نام رودخانه‌اى نزديك دمشق كه ژردن نيز گويند - و چنين گويند كه مريم حضرت عيسى را در اين رود شسته . و نام ولايتى .

اردن

(
ardan
) ا . ع . نوعى از ابريشم و يا از خز سرخ .

اردن

(
ardan
) و (
ordan
) ا . پ . ترش پالا و پالونه و كفگير .

اردن

(
erden
) ا . پ . نوعى از عقاب .

اردن

(
ordonn
) ا . ع . خواب و خواب‌آلودگى . و ا خ . نام رود اردن و