تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ نفيسى ( فارسى ) — صفحة 165

مساهمون:

ص١٦٥
ارتيابا : شك كرد . و ارتاب به : تهمت كرد او را .

ارتياب

(
erti b
) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شك و شبهه . و گمان و وهم .

ارتيابانه

(
erti b ne
) م ف . پ . - مأخوذ از تازى - مشكوكانه . و از روى گمان و شبهه .

ارتياح

(
erti h
) ا . ع . شادمانى . و رحمت و شفقت . و مى و شراب .

ارتياح

(
erti h
) م . ع . ارتاح الله له برحمته ارتياحا : از بلا نجات بخشد او را خداى . و نيز ارتياح : شادمان شدن .

ارتئاد

(
erte d
) م . ع . شادمانى نمودن از نعمت .

ارتياد

(
erti d
) م . ع . جستن الحديث : اذا بال احدكم فليرتدلبوله اى ليطلب مكانا لينا او مخدرا .

ارتئاس

(
erte s
) م . ع . ارتاس ارتئاسا : مهتر گرديد . و ارتاس زيدا : مشغول كرد زيد را .

ارتياش

(
erti c
) م . ع . نيكو شدن حال كسى .

ارتياض

(
erti z
) م . ع . رام شدن .

ارتياع

(
erti '
) م . ع . ترسيدن .

ارتياع

(
erti '
) ا . ع . ترس و خوف .

ارتياغ

(
erti q
) م . ع . خواستن و جستن .

ارتيشدار

(
arteyc - d r
) ا ج . پ . گروه سواران . و دستهء سوار . و ا خ . نام رودى در قپچاق .

ارتيمان

(
artim n
) ا خ . پ . نام ناحيه‌اى در همدان

ارث

(
ars
) م . ع . ارث القوم ارثا ( از باب نصر ) : ورغلانيد بعض از آن . گروه را بر بعضى . وارث النار : برافروخت آتش را .

ارث

(
ers
) ا . ع . ميراث . و اصل . و امر قديم موروثى . و خاكستر . و بقيهء چيزى . و هو فى ارث صدق اى فى اصل صدق . و هو على ارث من كذا اى على امر قديم .

ارث

(
ers
) م . ع . ورث اباه و منه ورثا و ارثا و رثة و وراثة ( از باب حسب ) : ميراث گرفت از پدر خود . و كذلك ورث مال ابيه .

ارث

(
ers
) ا . پ . مأخوذ از تازى - هر آن چيز كه شخص پس از مرگ خود از ثروت و مكنت و جز آن در اين جهان براى كسان خود باقى گذارد و ميراث .

ارث

(
ors
) ا . ع . نوعى از خار .

ارث

(
ares
) ص . ع . ستورى كه در آن نقطه‌هاى سياه و سپيد با هم آميخته باشند .

ارث

(
oras
) ع . ج . ارثة

ارث

(
arass
) ص . ع . كهنه .

ارثأ

(
arsa '
) ص . ع . كبش ارثأ : غوچ سياهى با سپيدى آميخته .

ارثاء

(
ars '
) ص . ع . نعجة ارثاء : ميش سياهى با سپيدى آميخته .

ارثاء

(
ers '
) م . ع . هنگفت و ستبر گرديدن .

ارثاث

(
ers s
) م . ع . ارث الثوب ارثاثا : كهنه و سوده گرديد آن جامه . و ارثه : كهنه گردانيد آن را ( لازم و متعدى ) .

ارثاد

(
ers d
) م . ع . تيره‌رنگ شدن . و به نم زمين رسيدن و احتفر حتى ارثد : كند زمين را تا به نم آن رسيد . و ارثدوا : آرام گرفتند .

ارثاط

(
ers t
) م . ع . ارثط ارثاطا : در نشست خود ثبات و قرار ورزيد .

ارثانه

(
ers ne
) ص . پ . - مأخوذ از تازى - موروثى . و موروثى به حق . و م ف . بطور ارث .

ارثة

(
orsat
) ا . ع . حد فاصل ميان دو زمين . ج : ارث . و پشتهء سرخ . و تپاله و سرگين آماده شدهء براى آتش افروختن در وقت حاجت . و زمين سهل . و رنگى از رنگهاى گوسپند كه نقطه‌هاى سياه آميخته با نقطه‌هاى سپيد باشد .

ارثد

(
arsad
) ا . پ . بيخ گياه پنجگشت كه تخم آن را فلفل برى گويند .

ارثعنان

(
erse'n n
) م . ع . سستى . و فرومايگى .

ارثعنان

(
erse'n n
) م . ع . ارثعن المطر ارثعنانا : ثابت ماند و پائيد باران و نيك باريد . و ارثعن الشعر : فرو گذاشته شد موها . و ارثعن : ضعيف و سست گرديد .

ارثم

(
arsam
) ص . ع . اسب سربينى سپيد . و اسبى كه لب بالائين وى سپيد بود . و كسى كه جهت آفتى كه در زبان دارد بيان سخن نتواند الحديث : بيانك عن الارثم صدقة .

ارثمام

(
ersem m
) م . ع . ارثم الفرس ارثماما : سپيد لب گرديد آن اسب . و سپيد بينى گرديد .

ارثى

(
ars
) ص . ع رجل ارثى : مردى كه استوارى و استحكام كار را نتواند .

ارج

(
arj
) ا . پ . قيمت و ارز و بها . و قدر و مرتبه و عزت و حرمت و آبرو . و حد و كرانه . و سرحد . و اندازه و پيمايش و مقدار . و اصل و نصب . و جدائى و تفريق . و كرگدن . و نوعى از مرغابى كه بتركى قو گويند . و هر مرغى كه داراى پرهاى نرم باشد .

ارج

(
arj
) م . ع . ارج ارجا ( از باب نصر ) : ورغلانيد و برانگيخت .

ارج

(
arj
) ا . ع . آشوب و فتنه . و ستيزه و خصومت . و مبدء تاريخ يعنى آن زمانى كه تاريخ