رسول اللّه ما النعيم ؟
قال : حبّ علي و عترته عليهم السّلام يسألهم اللّه يوم القيامة .
اين متن را كه نگاه كنيم اصلا سند نمىخواهد . اگر كسى ظاهر آيه را بخواند و خودش دقت داشته باشد مىگويد معنى آيه اين است كه خداوند از نعمت سؤال مىكند .
نعمتها مراتب دارد . از نعمتهاى مراتب بالا : توحيد - نبوّت - امامت و ولايت است .
اگر روايت مىفرمايد كه ولايت مصداق نعمت است و از مصاديقى است كه خيلى بايد به آن ارج بگذاريم ، اين ديگر سند نمىخواهد بلكه واضح است .
در تفاسير اهل تسنّن روايات مكرّر فراوان ذيل اين آيه آمده است كه منظور از نعمت ، آب سرد يا غذاى خوب يا عطر است ، و از نعمت اساسى غافل شدند .
امّا ائمه عليهم السّلام مىفرمايند : از اينها سؤال نمىشود . خدا بزرگتر از آن است كه از نعمتى كه مىدهد ( آب ، نان و . . . ) سؤال كند . بلكه از اساسىترين نعمتها سؤال مىكند .
در تمام تفاسير سنّى كه مراجعه كنيد ، ذيل « نعيم » هر مصداقى كه ذكر شده ، از خوردنى و نوشيدنى و امثال آنها است . و اسمى از امامت برده نشده است . اين توجّه خوبى است است كه روايت مىدهد و لازم نيست سند داشته باشد .
در ص 208 : از امام صادق عليه السّلام : أما و اللّه إنّي لأحبّ ريحكم و أرواحكم فأعينوني على ذلك بورع و اجتهاد ، من أئتمّ بعبد فليعمل بعمله أنتم شيعة آل محمد و أنتم انصار اللّه و أنتم السابقون الأولون و السابقون الآخرون في الدنيا و السابقون في الآخرة إلى الجنّة .
مزاياى زيادى براى شيعه نقل مىشود . ولى اين روايت مىگويد معيار در شيعه و موالى بودن عمل است . پس متن ، متن درستى است .
گاهى روايت آيه را بر خلاف ظاهرش تفسير مىكند آنجا روايت سند مىخواهد . اما گاهى آيه را طورى معنا مىكند كه اگر خود ما هم دقّت و توجّه كنيم همان معنى را مىفهميم . اين قبيل روايات اگر سند هم نداشته باشد متنش درست و قابل قبول است .
در پايان يادآور مىشوم كه تفسير فرات علاوه بر چاپ سابق نجف اشرف ، اخيرا توسّط حضرت آقاى محمودى تحقيق شده و در مقدمه آن مطالب سودمندى آمده است .
آشنايى با تفاسير ( به ضميمه عدم تحريف قرآن و چند بحث قرآنى ) ( فارسى ) — صفحة 124
مساهمون: رضا استادى
ص١٢٤