بيت
نتابد پيش مهر روى او مانگ * كه از شش دانگ حسن اوست يك دانگ
مانگ ، ماه باشد و خواهد آمد . *
دژآهنگ
- [ بكسر دال با زاى فارسى ] بد خوى و بد كردار باشد و بمعنى تيروژوبين « 1 » تيزرو و برق كردار * نيز آمده . مثال اين معنى حكيم عنصرى گويد :
شعر « 2 »
بيك خدنگ دژآهنگ جنگ « 3 » كردى تنگ * تو بر پلنگ شخ و بر نهنگ دريا بار
و در تحفه بمعنى بدآهنگ « 4 » و بدخواه آمده ، مثال اين معنى هم او « 21 » گويد :
بيت
ز بس كينه جوى و دژآهنگ بود * فراخاى گيتى برو تنگ بود
دارنگ
- [ بكسر راى مهمله ] خوان يا چيزى مثل آن كه گوشت بر آن نهند .
ديگ
- [ بكسر دال ] معروف « 22 » كه قزقان نيز گويند . مثالش حكيم خاقانى گويد :
بيت « 3 »
در ديگ دماغ از آتش حس * خوردى پزم از پى مجالس
و بمعنى توپ بزرگ نيز آمده چنان كه حكيم اسدى فرمايد :
بيت
بهر گوشه عراده برساختند * همه ديگ رخشنده انداختند
و [ باشباع كسرهء دال ] بمعنى روز گذشته باشد كه دى نيز گويند .
دم گرگ
- [ بضم دال ] صبح كاذب را گويند مثالش حكيم خاقانى گويد :
بيت
دم گرگست يا دم آهو * كه همه مشكبار بندد صبح
دشنگ
- [ بشين معجمه ، به وزن فرنگ « 5 » ] بند آب باشد و آنچه شاخ خرما بر آن باشد ، كذا فى الادات .
ديومشنگ « 6 »
- نوعى از حبوب كه چون پوستش دور كنند بعدس مقشر ماند و آن را گاو مشنگ « 7 » نيز گويند .
درنگ
- بمعنى « 2 » سكون و لبث باشد و بمعنى وقت و زمان نيز به نظر رسيده . مثال هر دو معنى حكيم سوزنى گويد :
بيت
اى پايگاه قدر تو بر چرخ نيمرنگ * دور ورا شتاب و بقاى ترا درنگ
هامش
( 1 ) از اينجا تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 2 ) كلمه از « ن » است .
( 3 ) كلمه در « س » نيست .
( 4 ) « س » « الف » : آهنگ ( متن از نسخ ديگرست ) .
( 5 ) « س » : فرسنگ .
( 6 ) « ن » : ديومشگ .
( 7 ) « ن » : گاومشك .
( 21 ) يعنى : عنصرى .
( 22 ) يعنى ظرفى كه در آن چيزى پزند .