تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 908

مساهمون:

ص٩٠٨
سراج الدين راجى گويد .
در شاهى شاهزاده ادهم * جشنى فرمود شاه عالم
مثال دوم بمعنى سوم امير خسرو گويد : بيت
كه ما را عيش آبادست امروز * شهى اين دو شهزادست « 1 » امروز
و در فرهنگ بمعنى هر چيز شيرين نيز آورده و به اين بيت فرخى مستشهد شده : بيت
تا بتلخى نبود شهد شهى همچو شرنگ * تا بخوشى نبود هيچ ستاره چو قمر
انتهى كلامه . اما بخاطر رسيد كه در عربى بمعنى طعام آرزو كرده شده باشد غالبا درين بيت به آن معنى باشد * .

شيخ نجدى

- نام شيطان عليه اللعنه . مثالش جمال الدين عبد الرزاق گويد : بيت « 2 »
نه خاك تيره بماند نه آسمان لطيف * نه روح قدس بماند نه نجدى ملعون « 21 »
و شيخ نظامى مىفرمايد : بيت « 2 »
بر نجد شدى ز تيز وجدى * شيخانه ولى نه شيخ نجدى

شالى

- يعنى شلتوك . مثالش امير خسرو گويد : شعر « 2 »
شالى سر تيز ندانم كه چيست * كآب گذشتش ز سر آنگاه زيست « 3 »

شستگانى

[ بكسر شين ] در فرهنگ بمعنى بناى عمارت و اساس باشد . مثالش اين بيت ابو الفرج آورده : شعر « 2 »
ز خاك درگه او ساز شستگانى عمر * كه قلب كعبه بود شستگانى محراب

شاهناى

- بمعنى سرناى باشد .

شنگولى

- يعنى دزد و راه زن و شوخ چنان كه مولوى معنوى گويد : [ بيت ]
مالولى و شنگولى بىمكسب و مشغولى * جز مال مسلمانان مال كه بريم آخر
و بمعنى شوخى و راهزنى نيز آمده . و بمعنى اول ياى آن نسبت است « 22 » .

شخلى

- [ بفتح شين و سكون خاى معجمه و كسر لام ] خار گياه باشد در شرفنامه و مؤيد - الفضلاء .

تمت حرف الشين

هامش
( 1 ) « س » . شهرا دست . ( 2 ) « س » ندارد . ( 3 ) « س » : ريست . ( 21 ) مثال نجدى است نه شيخ نجدى . ( 22 ) در برهان فقط شنگول هست و معنى خرطوم فيل نيز دارد .