[ بيت ]
مايده عقلست « 1 » نى نان و شوى * نور عقلست اى پسر ، جان را غذى *
شاهبوى
- عنبر باشد . مثالش شمس فخرى گويد :
شعر
شه عادل جمال دولت و دين * كه خاك درگه او شاهبويست
و استاد رودكى نيز گويد :
بيت
بىقيمت است شكر زان دولبان اوى * كاسد « 2 » شد از دو زلفش بازار شاهبوى
شربتى
- در فرهنگ بمعنى نوعى از قماش بغايت نازك و لطيف . مولانا مطهر گويد :
بيت « 3 »
بر سر زريشهاى « 4 » بريشم عمامهاى * در بر ز شربتيش شكر رنگ پيرهن
و قسمى از پياله نيز باشد .
شب بوى
- خيرى باشد ، شمس فخرى گويد :
[ بيت ]
براى بزم او هر شب بر آرد * فلك ز انجم هزاران دسته شب بوى
و در نسخهء ميرزا گلى باشد كه بشب بوى دهد و آن را گاو چشم نيز گوينده و به عربى عرار و عين البقر گويند « 5 » و اصح آنست كه گياه آن مشابه خيريست اما گل آن بنفش است و گل خيرى زرد و بوى آن مخصوص شب است و خيرى شب و روز بوى دهد * .
شگپوى
- [ بكاف و باى فارسى . به وزن بدخوى ] آواز پائى كه آهسته روند در شب و غيره كذا فى التحفة و شمس فخرى بجاى كاف لام « 21 » آورده چنان كه « 6 » ابو شكور گويد :
بيت
توانگر بنزديك زن خفته بود * كه در خواب شگپوى « 7 » مردم شنود
شيفتگى
- يعنى بيهوشى و بمعنى برهمزدگى نيز به نظر رسيده . مثالش استاد فيروزى گويد :
بيت « 3 »
عشق چو پا در دل تنگش فشرد * شيفتگى آمد و هوشش ببرد
شمى
- به وزن و معنى زمى و بمعنى نوحه و افغان كنى و متنفر و بيهوش شوى نيز آمده « 22 » و بمعنى دوم شاه ناصر خسرو گويد :
بيت
و اكنون كه خواندهاند و « 3 » تو لبيك گفتهاى * در كار خود چو مرد پشيمان چرا شمى
هامش
( 1 ) « س » : عقليست .
( 2 ) « س » : كافر .
( 3 ) « س » ندارد .
( 4 ) « س » : ريشها .
( 5 ) تا علامت ستاره را ( الف ) در حاشيه دارد .
( 6 ) اصل : چنانچه .
( 7 ) « الف » : شلپوى .
( 21 ) يعنى : شلپوى . و در برهان شيپوى نيز هست .
( 22 ) در برهان معنى بترسى نيز دارد .