[ بيت ]
يكى خانهاى ديد از لاژورد « 1 » * برآورده از شوشهء زر زرد
شهله
- [ بفتح شين و لام و سكون هاء « 2 » ] گوشت بغايت چرب باشد . مثالش احمد اطعمه گويد :
بيت « 3 »
ور نگرد شهلهاى از قدح نرگسى * نرگس شهلا شود منفعل اندر چمن
شيلانه
- عناب باشد كه آن را شيلان و چيلان و چيلانه نيز گويند .
شكم بنده
- يعنى پرخور و اكول « 21 » .
مثالش شيخ سعدى گويد :
شعر « 3 »
شكم بند دستست و زنجير پاى * شكم بنده كمتر پرستد خداى
و در تحفة السعادة بمعنى چاكر بىمشاهره و مواجب نيز باشد كه همين از خوان صاحب بهره گيرد و بس .
شبخانه
- يعنى جائى كه شب باشند . مثالش هم او گويد « 22 » :
بيت « 3 »
بنا كرد و نان داد و « 3 » لشكر نواخت * شب از بهر درويش شبخانه ساخت « 4 »
و در فرهنگ بمعنى حرم سراى ملوك نيز آمده .
شيده
- نام پسر افراسياب . مثالش حافظ شيراز گويد :
بيت « 3 »
كجا راى پيران لشكر كشش * كجا شيدهء ترك خنجر كشش
و ديگر نام حكيمى كه به جهت بهرام گور هفت عمارت كرد و شهر آمل بجايزه گرفت . مثالش هفت پيكر :
بيت « 3 »
شهر آمل بشيده داد تمام * تا شود شاد شيده از بهرام
و در فرهنگ بمعنى آفتاب نيز آمده « 23 » و اين بيت از فرهنگ منظومه شاهد آورده كه :
بيت « 5 »
شيده و شيد آفتاب بدان * سايبان شد شراع و شادروان
هامش
( 1 ) « س » : لاجورد .
( 2 ) « س » : سرها .
( 3 ) « س » ندارد .
( 4 ) « س » : شاخت .
( 5 ) كلمه از « ن » است .
( 21 ) به عربى عبد البطن خوانند ( برهان ) .
( 22 ) يعبى : سعدى . و صاحب برهان گويد : خانهايست كه درويشان در آنجا شب باشند .
( 23 ) در برهان معنى شيد كه هر چيز روشن باشد و آفتاب و نام شاگرد سنمار كه خورنگه و سدير ساخت جهت بهرام نيز دارد .