شكره
- [ بكسر شين و فتح كاف و راء ] مرغان شكارى را گويند . استاد عنصرى گويد :
بيت
از غلامان و آلت شكره * كرده كار شكارگاه سره
شكينه
- [ به وزن كمينه ] خم دراز كه در آن غله نهند .
شكه
- [ بضمتين ] و شكوه - حشمت باشد .
مثال اول استاد عنصرى گويد :
بيت « 1 »
پادشاهى كه پر شكه باشد * حلم او چون بلند كه باشد
مثال دوم شيخ سعدى گويد :
بيت
اگر پاى در دامن آرى چو كوه * سرت ز آسمان بگذرد از شكوه
و شكوه بمعنى ترس و هيبت نيز آمده . مثال اين معنى مولوى مثنوى گويد :
شعر « 2 »
گفت كره مىشخولند اين گروه * ز اتفاق بانگشان دارم شكوه
مىشخولند ، يعنى صفير مىزنند .
شبه
- [ بفتح شين و با ] سنگيست در غايت سياهى و نرمى و سبكى و شبرنگ نيز گويند .
مثالش مظفر هروى گويد :
بيت
طرهء پرويز راست دلبر شيرين لقاست * يا شبه در كهرباست يا دل شيروى باغ « 3 »
و شوه نيز آمده .
شله
- [ به وزن غله ] و شوله بفتح شين و لام سرگيندان و جاى خاك و پليدى در سر كوچهها . مثالش شاعر فرمايد :
بيت « 1 »
چون خر رواست پايگهت آخر * چون سگ رواست جايگهت شله
كذا فى التحفه و در فرهنگ شله بضم شين سرگين دان و لتهء حيض و بمعنى فرج زنان باشد و در تحفه بمعنى تخت جامه نيز آمده يعنى يك ثوب « 21 » .
شيوه
- طرز و روش نيك كردن طور و عمل باشد و خويشتن نمودن و حسن و زيبائى . مثال معنى اول مولانا جامى گويد :
[ بيت ]
گفت اى مادر چو بينم ميوه را * كى توانم كار بست اين شيوه را
مثال معنى حسن و زيبائى شاعر گويد :
شعر « 2 »
در رقص بتم چو آستين برميكرد * صد شيوه شمايلش بهم برميكرد
هامش
( 1 ) « س » ندارد .
( 2 ) كلمه از « ن » است .
( 3 ) « س » : ارباغ .
( 21 ) در برهان بفتح اول و دوم مخفف ، معنى كشتن قاتل و با ثانى مشدد ، معنى بت و بتپرست و تنگبار و جايى در كوچهها كه پليدى و خاكروبه آنجا ريزند . و بضم اول و فتح ثانى مخفف ، نوعى از طعام كه شله پلاو گويند نيز دارد .