شهرتاش « 1 » يعنى جمعى كه از يك شهر باشند و همشهرى نيز گويند « 21 » .
شش
- [ بضم شين ] آنچه به عربى رئه گويند و آن آلت تنفس باشد و آن را نفس آباد نيز گويند « 22 » .
شورش « 1 »
بيقرارى و جنگ و فتنه و آشوب باشد .
شنش
- [ بفتح شين و سكون نون ] شفش مرقوم بمعنى نخست . و بفتح نون نيز به نظر رسيده .
شكيش
- [ بفتح شين و كسر كاف و سكون ياى حطى ] جوالى باشد كه از دوزخ كنند يعنى گياهى كه از آن حصير بافند .
شخيش و شخش
- [ هر دو به خاى معجمه اول موزن كشيش و دوم به وزن روش ] مرغك كوچك خوش آواز باشد . مثالش شخش رودكى گويد :
بيت
گرگ را كى رسد ملامت شاب * باز را كى رسد نهيب شخش
شكرش
- [ بكاف و راى مهمله ، به وزن نرگس ] بدنامى را گويند ، كذا فى التحفه .
مع الغين
شغ
- [ بضم شين ] سروى گاو كه آن را خالى كرده باشند و از آن شراب خورند و شمس فخرى بمعنى شاخ گاو آورده بدون آنكه خالى كنند و از آن شراب خورند و گفته :
بيت « 2 »
از خر و گاو كم به صد رتبت * گر چه او را نه سنب هست و نه شغ
و در فرهنگ [ بفتح شين ] آورده بمعنى شاخ درختان و شاخ گاو و ديگر حيوانات .
شوغ
- [ به وزن دوغ ] پينه دست و پا كه از كار كردن يا از تردد بهم رسيده باشد . در نسخهء شمس فخرى شغه نيز به اين معنى است و گفته :
بيت « 2 »
به پهلو بس كه بر خارا بغلطم * چو روى خصم شه شد « 3 » پهلويم شوغ
و بمعنى ريم كه بر دست و پا و جامه نشيند و بمعنى بىشرم و بىباك نيز به نظر رسيده كذا فى الادات « 23 » .
شملغ
- [ بفتح شين و ميم و سكون لام ] همان شملخ مرقوم « 24 » . سوزنى گويد :
شعر
گفتا چه چيزست آنچنان سر چون شملغ باميان * عشرت كنان چون صوفيان كفك افكنان چون بعرهاى
هامش
( 1 ) اين لغت و شرح آن از « ب » است .
( 2 ) « س » ندارد .
( 3 ) كلمه از « ب » و « ع » است .
( 21 ) برهان ندارد .
( 22 ) در برهان بفتح اول نام عدد و شمارهء ميان پنج و هفت و بضم اول كنايه از پستان نرم و سست و آويخته نيز هست .
( 23 ) رجوع به شوخ شود .
( 24 ) يعنى : شلغم .