تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 863

مساهمون:

ص٨٦٣

مع الفاء « 1 »

شكاف

- ابريشم كلاوه كرده بود . استاد ابو المؤيد گويد : [ بيت ]
شكوفه همچو شكافست و ميل ديبا باف * مه و خورست همانا بباغ در صراف
و ديگر بمعنى رخنه و رخنه كننده و امر به رخنه كردن نيز آمده .

شگرف

- بمعنى نيكو باشد . شيخ نظامى گويد : بيت « 2 »
اگر نقش مردم بخوانى شگرف * بگويد كه مردم چنين است حرف
و ديگر بمعنى [ با ] حشمت و قوى و سطبر باشد و بزرگ و محتشم را نيز گويند كسائى گويد : بيت
از اين زمانهء جافى و گردش شب و روز * شگرف گشت صبور و صبور گشت شگرف
و در نسخهء وفائى بمعنى خوشاينده نيز « 3 » آمده « 21 » مثالش خاقانى گويد : [ بيت ]
نوبر صبح يكدمست اينت شگرف اگر دهى * داد دمى كه مىدهد صبح‌دمت به نوبرى

شندف

- [ بفتح شين و دال و سكون نون ] دهل باشد مثالش شمس فخرى گويد : بيت
از هيبت تو زهرهء مريخ شود آب * چون ناله برآيد بمصاف تو ز شندف
و استاد كسائى نيز فرمايد : [ بيت ]
بوق خايه چون بغلغل درفتد * گوئيش در زير ران شندف زنند

شلف

- [ بفتح شين و سكون لام ] زن بدكار و فاحشه باشد . مثالش سوزنى گويد : بيت
ريش تو در كشاكش آن گنده پير شلف * سبلت بدست آن جلب كس فروش شلف

شنگرف « 4 »

- شنجرف باشد « 22 » و در نسخهء ميرزا بمعنى كرم گندم خوار نيز باشد كذا فى الادات مثال معنى دوم ازرقى گويد :
هامش
( 1 ) بجز « ب » : الكاف . ( 2 ) « س » ندارد . ( 3 ) كلمه از « ب » است : ( 4 ) « س » : سنگرف . ( 21 ) برهان معنى جوشانيدن مسهل و منضج به كلمه داده است . اما آيا « خوشاينده » را جوشانيده نخوانده ؟ ( 22 ) چيزى كه نقاشان و مصوران از سيماب و گوگرد سازند و به كار برند سرخ فام .