و معنى دوم نيز از اين بيت مستنبط مىشود و در شرفنامه بمعنى نثار باشد و در مؤيد بمعنى گريهء شادى نيز آمده . مثال اين دو معنى حكيم خاقانى گويد :
شعر « 1 »
در شكر ريزند ز اشك خوش كه گردون را بصبچ * همچو پسته سبز و خون آلود و خندان ديدهاند
و بمعنى نثار خواجوى كرمانى نيز گويد :
بيت
شكرنوش لب را شكر ريز كرد * بر آن جان شيرين شكر ريز كرد
و در فرهنگ بمعنى نثارى كه بر سر عروس و داماد كنند نيز آمده و در يكى از نسخ بمعنى آنچه از براى عروس فرستند نيز به نظر رسيده و اين بيت حكيم خاقانى مؤيد اين معنى است :
بيت
نثار اشك من هر دم شكر ريزيست پنهانى * كه همت را زناشوئيست با زانوى « 2 » و پيشانى
و ازين بيت حكيم سنائى بمعنى عروسى و سور ظاهر مىشود :
بيت « 1 »
هر كه او اندر شكر ريز كسان شادى نكرد * دان كه روز مرگ ايشان هم نباشد سوكوار
و در فرهنگ بمعنى سخنان شيرين و شعر و گويندگى مطربان بآوازى خوش نيز آمده « 21 » و بمعنى قناد نيز آمده « 3 » چنان كه « 4 » مولوى مثنوى گويد :
بيت
هيچ حلوائى نشد استاد كار * تا كه شاگرد شكر ريزى نشد
شيراز
- نام شهرى معروف « 22 » . و ديگر آن دوغ كه شبت را در آن كنند و در مشكى يا كيسه كنند و اكنون ماستينه گويند مثال هر دو معنى سوزنى گويد :
بيت « 1 »
ز روى تجربه را گر كمينه بندهء خود * سوى شهنشه كرمان فرستى و شيراز
بطاعت ار ننهند بندهء ترا گردن * بگور بيند كرمان به روى نان « 5 » شيراز
و بمعنى دوم بفتح شين نيز به نظر رسيد و غالبا كه بمعنى دوم عربى باشد « 23 » .
شبآويز
- مرغى كه بشب خود را بيك پاى بياويزد و حق حق گويد و او را حقگوى نيز گويند . مثالش شيخ نظامى گويد :
[ بيت ]
جرس جنبانى مرغان شبخيز * جرسها بسته بر مرغ شب آويز
هامش
( 1 ) « س » ندارد .
( 2 ) بجز « ب » : زنوى .
( 3 ) سه كلمهء اخير در « س » نيست .
( 4 ) اصل : چنانچه .
( 5 ) بجز « ب » : در .
( 21 ) در برهان معنى لب خوبان نيز دارد .
( 22 ) به فارس مركز استان هفتم از استانهاى دهگانهء ايران .
( 23 ) برهان بمعنى ريچال نيز آورده است كه مرباى دوشابى باشد .