تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 821

مساهمون:

ص٨٢١

سگپوى

- [ بكاف و باى فارسى . به وزن بدخوى ] آواز پاى بود بوقت رفتن در تحفه اما شمس فخرى بشين معجمه « 21 » آورده و حسين وفائى شنبوى آورده « 22 » .

سرو سهى

- يكى از اقسام ثلثهء سرو . و ديگر نام نوائى و لحنى باشد از سى لحن باربد . مثال هر دو معنى را استاد منوچهرى گويد : نظم « 1 »
بزند ناز و « 2 » بر سرو سهى سرو سهى * بزند بلبل بر تارك گل قالوسى
و قالوسى نيز نام نوائى است .

ستيهندگى

- [ بعد از سين تاى قرشت . به وزن فريبندگى ] ستيزه باشد . مثالش شاعر گويد : شعر
چه چاره است با او بجز خامشى * ستيهندگى باشد از بيهشى

سكسكى

- [ بضم هر دو سين ] آن زحمت كه از غايت ضعف بهم رسد و باندك جنبشى طپيدن دل پديد آيد . كذا فى المؤيد .

سگلابى

- سگ آبى باشد كه به عربى قضاعه خوانند [ بضم قاف و بعد از قاف ضاء معجمه و فتح عين مهمله ] . مثالش پوربهاى جامى گويد : بيت « 3 »
گر چو سگلابى به دريا در شود * پوستينش كند خواهم چون فنك

ساتگينى و ساتگنى

- هر دو قدح باشد . مثال اول شيخ سعدى فرمايد : بيت « 3 »
به مسجد در آمد سرايان و مست * مى اندر سر و ساتگينى بدست
مثال دوم استاد عماره گويد :
چون مى خورم بساتكنى ياد او خورم * از ياد او نباشد خالى مرا ضمير
و در نسخهء ميرزا سايگى و ساتگى آمده .

سازوارى

- سازگارى .

سكنجى

- [ بفتح سين و كاف تازى و سكون نون و كسر جيم ] يعنى بگزى . مثالش ناصر خسرو گويد : بيت
رخسار ترا ناخن اين چرخ سكنجد * تا چند لب لعل دلارام سكنجى
هامش
( 1 ) كلمه از « ن » است . ( 2 ) « ب » : ناژو . در ديوان : نارو نيز آمده و هر سه وجه درست است . ( 3 ) كلمه در « س » نيست . ( 21 ) يعنى : شگپوى . ( 22 ) برهان اين صورت را ندارد .