سرويسه
- [ بفتح سين اول و دوم و سكون راى مهمله و كسر واو ] قوس قزح باشد « 21 » چنان كه « 1 » استاد خسروى گويد :
[ بيت ]
چونكه ساقيش داشت بر كف دست * همه سرويسه گشت بام و سراى « 2 »
سبزه در سبزه
- همان سبز در سبز مرقوم .
مثالش شيخ عطار فرمايد در صفت غلامى :
بيت « 1 »
چو سبز آرنگ بر مىداشت آواز * ز قولش مرغ كرد آهنگ پرواز
چو بود آواز سبز آرنگ گلزار * شد آخر سبزه در سبزه پديدار
سبوره
- [ بباى موحده و راى مهمله .
به وزن نموده ] حيز و مخنث باشد و سابوره نيز آمده .
سابوته
- [ بضم با و فتح تاى قرشت ] زن پير باشد .
سكيزه
- [ بكاف تازى و زاى معجمه . به وزن پشيزه ] جست و خيز باشد . « 22 » لمولوى المعنوى :
بيت
بر سر عيسى نهاده تنگ بار * خر سكيزه مىكند در مرغزار
سايه
- معروف « 23 » . و نيز نام ديويست در تحفه اما ازين بيت امير خسرو مطلق ديو معلوم مىشود كه « 24 » :
بسكه زمين شد ز علم سايهدار * ماند چو سايه زدگان بيقرار
مع الياء
ستى
- [ بفتح سين و كسر تاى قرشت ] در تحفه بمعنى آهن باشد مثالش ابو شكور گويد :
بيت
زمين چون ستى بينى و آب رود * بگردد فراز و بيايد فرود « 25 »
اما شمس فخرى سنى « 3 » آورده بفتح سين و نون و بانى و پى قافيه كرده و گفته :
شعر « 4 »
آب در حلق بد سگالانت * عجبست ار نمىشود چو سنى « 3 »
هامش
( 1 ) كلمه در « س » نيست .
( 2 ) بجز « ب » : بام و سران .
( 3 ) « س » : ستى .
( 4 ) كلمه از « ن » است .
( 21 ) سويسه نيز به اين معنى است . و در برهانست كه مهرهاى سنگين را نيز گويند .
( 22 ) در برهان معنى لجاجت و جنگ و خصومت نيز دارد و مىنمايد درين معنى مصحف ستيزه باشد .
( 23 ) ظل ، تاريكى كه بسبب واقع شدن جسمى كدر و حاجب ماوراء در برابر نور حاصل شود .
( 24 ) در تركيب « سايه زده » ، سايه بمعنى مطلق ديو است .
( 25 ) بگيرد فرازه نيايد فرود ( تصحيح مرحوم دهخدا ) .