تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 817

مساهمون:

ص٨١٧
يوسفى طبيب گويد : شعر
در سرخجه « 1 » بعد روز ثالث ترشى * زنهار مده و گرنه بيمار كشى
در تنقيه سعى كن بروز اول * رگ زن چو دوم بود اگر تيزهشى
و سرخيژه نيز گويند به زاى فارسى . به وزن جنبيده .

سنكدوله « 2 »

- [ به وزن رنگ شده ] در فرهنگ بمعنى گرد باد باشد كه به عربى اعصار « 3 » گويند .

سنبنده

- [ به وزن جنبنده ] يعنى سوراخ كننده « 21 » . مثالش امير معزى گويد : بيت
سر شمشير او برندهء چنگال شير آمد * سر پيكان او سنبندهء يشك « 4 » گراز آمد

سرزيره

- بمعنى گياهى است خوش‌بو .

سغرنه

- [ بضم سين و فتح غين معجمه و نون و سكون راى مهمله ] همان سغر كه گذشت .

سكاچه

- كابوس باشد « 22 » .

سكيزنده

- [ به وزن ستيزنده ] يعنى ستور برجهنده .

سله

- [ بفتح سين و تشديد لام . به وزن غله ] در شرفنامه زنبيل باشد و سبدى كه مار در آن گذارند . مثالش شيخ نظامى گويد : بيت
نه من بسته بودم به اين كين كمر * تو افكندى از سلهء مار سر
و در كلام اكابر بمعنى مطلق سبد به نظر رسيده و متعارف آنست كه سله آن سبد بزرگ پهن را گويند كه ميوهء بسيار عموما و خصوصا انگور در آن كنند و بسر بردارند و آن جماعت را سله كش گويند .

سنگچه

- ژاله باشد يعنى تگرك . مثالش حكيم خاقانى گويد : بيت
گر چه به چشم عوام سنگچه چون لؤلؤست * ليك تف آفتاب فرق كند اين و آن

ستانه

- آستانه باشد مثالش اخسيكتى گويد :
هامش
( 1 ) « س » : سرخچه . ( 2 ) « ب » : سنكدله . ( برهان گويد با واو مجهول هم صحيح است ) . ( 3 ) « س » : احصار . ( 4 ) « الف » « ب » : نشك . ( 21 ) برهان ندارد . ( 22 ) برهان گويد خارپشت تير انداز را نيز گويند ( رجوع به سكاشه شود . اصل كلمه نيز ريكاسه است ) .