نيز آمده و بمعنى سنجيده نيز آمده كه سخته نيز گويند و در روم طالب علمان را سوخته گويند « 21 » .
سكره
- [ بضم سين و سكون كاف و فتح راى مهمله ] كاسه باشد در نسخهء ميرزا . مثالش ظهير فاريابى گويد :
بيت
قدح مى در آن چو سكرهء ماه * طبق نقل و حوضك پروين
و بفتح كاف و تشديد راء نيز آمده . مثالش اخسيكتى گويد :
بيت
ز نقشبند ضمير تو مايه مىيابد * خم سكرهء رنگ مصوران بهار
« 1 » در كتب طبى پيالهايست كه مقدار معينى « 2 » مىگيرد بنا بر اين در اوزان و مكاييل مذكور مىشود « 21 » * .
سماكاره
- همان سماكار كه گذشت يعنى سبوكش ميخانه و بمعنى مطلق خدمتگار آورده و حكيم سنائى فرمايد :
[ بيت ]
از پى كسب شرف پيش بنا گوش و لبش * ماه گشته رهى و زهره سماكارهء « 3 » اوست
سمانه
- [ بميم . به وزن زمانه ] بلدرچين را گويند كه مرغكيست و به عربى آن را سلوى و سمانى نيز گويند . مثالش مولوى معنوى :
بيت
چون مست شود ز بادهء حق * شهباز شود كمين سمانه
و همان « 4 » آسمانه كه سقف باشد « 1 » و بهندى نام شهريست از ولايت هند * .
سالخورده
- همان سالخورد مرقوم باشد چنان كه « 5 » شيخ نظامى گويد :
بيت
ز خارا بود ديرى « 6 » ساز كرده * كشيشانى بدان در سالخورده
و بر غير ذوى الحيوة نيز اطلاق كنند « 22 » چنان كه « 5 » سراج الدين راجى گويد :
بيت
چنارى ديد در ره سالخورده * سر رفعت باوج چرخ برده
هامش
( 1 ) از اينجا تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد .
( 2 ) « س » : معين .
( 3 ) « س » : سمالكاره .
( 4 ) بجز « ب » : و سمان .
( 5 ) اصل : چنانچه .
( 6 ) بجز « ب » : دير .
( 21 ) در برهان بمعنى شخصى كه او را دردى و مصيبتى رسيده باشد نيز باشد .
( 22 ) در برهان معنى اخير نيست .