تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 803

مساهمون:

ص٨٠٣
و زكى مراغى نيز گويد : شعر
روزى كه گرد فتنه ز روى زمين بخاست * وز خون ستونه در شكم آسمان نشست
و بمعنى فرار نيز آورده چنان كه « 1 » شاعر گويد : بيت
تير فلك ز بيم ستونه كند چو تير * چون عزم كامگار تو در زه كشد كمان

ستيزه

- بمعنى جنگ و خصومت و جدل باشد « 21 » . مثالش حافظ شيراز گويد : بيت
بر آستانهء تسليم سر بنه حافظ * كه گر ستيزه كنى روزگار بستيزد

سرگيجه

- همان سرگيجش كه به عربى دوار گويند .

سرخه

- سه معنى دارد : اول نوعى از كبوتران كه بسرخى مايل باشد و دوم نام پسر افراسياب . سوم نام ديهى از سمنان « 2 » كه آن را سرخهء سمنان گويند و نيز نام قريه‌اى از قراى سبزوار كه بسرخهء سبزوار مشهورست * .

سندله

- همان سندلك كه گذشت و آن را سندل نيز گويند .

ستايشگاه

- مخلص شعر و تخلص باشد . مثالش استاد عنصرى فرمايد : [ بيت ]
بنام و كنيتت آراسته باد * ستايشگاه شعر و خطبه تا حشر

سپاسه

- لطف باشد . مثالش استاد ابو شكور گويد : بيت « 3 »
از ان پس كه بد كرد بگذاشتم * برو بر سپاسه بنگماشتم « 4 »
و در نسخهء ميرزا بمعنى منت بر كسى نهادن آمده .

سپوخته

- [ بفتح سين و تاى قرشت و ضم باى فارسى ] يعنى در اندرون كرده و در نشانده . مثالش هندوشاه گويد : بيت « 3 »
دل پيچان پر نفاقش را * خنجر اندر درون سپوخته باد
« 2 » و بمعنى برآورده . نيز آمده . اين لغت از لغات
هامش
( 1 ) اصل : چنانچه . ( 2 ) از اينجا تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 3 ) « س » ندارد . ( 4 ) « س » « الف » : سپاسى نه بگماشتم ؛ « ب » : . . . نه بگماشتم . ( متن از « غ » است ) . ( 21 ) در برهانست كه معنى لجاجت و قهر و كين و ظلم و تعدى نيز دارد .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 803 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )