سيان و سن
- هر دو عشقه باشد در تحفه و گفته كه آن را پرسيان نيز گويند . « 21 » مثالش شاه ناصر خسرو گويد :
بيت
آنكو « 1 » سرش از فضل خداوند بتابد * فردا بكند آتش و اغلال سيانيش « 2 »
سرون و سرين
- [ هر دو بضم سين ] و اول « 3 » بفتح « 3 » سين « 3 » نيز به نظر رسيده . معروف « 22 » .
مثالش ملا جامى فرمايد :
بيت
سرونش كوهى اما سيم ساده * چه « 4 » كوهى از كمر زير اوفتاده
و سرون بمعنى سروى نيز آمده كه شاخ باشد چنان كه « 5 » رشيد وطواط گويد :
بيت « 3 »
ز شخص شير فلك سهم تو ربوده حيات * ز فرق گاو زمين بأس تو شكسته سرون
سرپايان
- [ به راى مهمله و باى فارسى و ياى حطى . به وزن بد نامان ] دستار باشد .
مثالش شمس فخرى گويد :
شعر « 6 »
من آن نيم كه دهم آبروى خود بر باد * براى درهم و دينار و طاق و سرپايان
و بمعنى كلاهى از زره « 7 » كه در روز حرب بر سر گيرند نيز آمده . مثالش دقيقى « 8 » گويد :
بيت « 3 »
نه ز آهن « 9 » درع بايستى نه دلدل * نه سر پايانش بايستى نه مغفر
و در نسخهء حليمى بمعنى آنچه بر زير خود وضع كنند براى نرمى آمده « 23 » .
ستخوان
- [ بضم سين و تاء ] استخوان باشد . مثالش منوچهرى گويد در تعريف دانهء انگور :
هامش
( 1 ) « س » : وانكو .
( 2 ) استاد دهخدا را در حاشيهء ديوان ناصر خسرو :
« سنانيش » تصحيح كردهاند و در آن صورت شعر شاهد نتواند بود ) .
( 3 ) « س » ندارد .
( 4 ) بجز « ب » : چو .
( 5 ) اصل : چنانچه .
( 6 ) كلمه از « ن » است .
( 7 ) « س » : دره .
( 8 ) اصل : مثال شاعر . ( متن تصحيح قياسى است از لغت فرس اسدى ) .
( 9 ) « س » : راهن .
( 21 ) در برهان است كه سن معنى سان كه رسم و عادت و طرز و روش باشد نيز دارد .
( 22 ) يعنى : كفل .
( 23 ) در برهان معنى فوطه و ازار نيز دارد .