تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 780

مساهمون:

ص٧٨٠
15 - قفل رومى . 16 - گنج بادآور . 17 - گنج گاو « 21 » . 18 - گنج سوخته . 19 - كين ايرج . 20 - كين سياوش . 21 - ماه بر كوهان . 22 - مشكدانه . 23 - مرواى نيك . 24 - مشكمالى . 25 - مهربانى « 22 » . 26 - ناقوسى . 27 - نوبهارى . 28 - نوشين باده « 23 » . 29 - نيمروز . 30 - نخجيرگان « 24 » . كذا فى المؤيد اما شيخ نظامى در خسرو و شيرين ذكر اينها « 1 » نموده و ازين الحان سىگانه سه نام كه : آئين جمشيد و راح روح و نوبهارى باشد در آن نيست اما چهار نام ديگر كه : ساز نوروز و غنچهء كبك درى و فرخ روز و كيخسروى باشد هست و چون براى هر لحنى بيتى فرموده بنابرين مىبايد كه سى و يك لحن باشد و حال آنكه مشهور سى لحن است و العلم عند اللّه « 2 » .

سيچيدن

- [ به وزن پيچيدن ] « 25 » يعنى مهيا ساختن و ترتيب دادن . سعيد هروى گويد : بيت
پى سيچيدن « 3 » كار ممالك * ز كلكش كار صد دستور آيد

سبدچين

- بقاياى ميوه و انگور كه بر درخت مانده باشد . مثالش شمس فخرى گويد : بيت
حسود شاهرا در باغ اميد * نماندست از ثمر غير از سبدچين

سيستن

- [ به وزن زيستن « 4 » ] بمعنى برجستن باشد در شرفنامه و ادات الفضلاء .

سان

- فسان باشد ، يعنى سنگى كه كارد به آن تيز كنند . مثالش استاد دقيقى گويد : [ بيت ]
خورشيد تيغ تيز ترا آب مىدهد * مريخ نوك نيزهء تو سان كند همى
و ديگر بمعنى رسم و عادت نيز آمده و سوهان را نيز سان « 5 » گويند . مثال هر دو معنى حكيم
هامش
( 1 ) « س » : اينهان . ( 2 ) « س » : عنده ( 3 ) « س » : سنجيدن . ( 4 ) « س » : ريستن . ( 5 ) « س » : سا . ( 21 ) گنج كاوس نيز گويند . ( برهان ) ( 22 ) مهرگانى نيز گويند ( برهان ) . ( 23 ) بادهء نوشين نيز گويند . ( برهان ) . ( 24 ) در برهان نخجيرگانى است . ( 25 ) برهان سيجيدن آورده است .