تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 779

مساهمون:

ص٧٧٩
نشانه گاه مرز باشد . مثال معنى اول استاد كسائى گويد : بيت
كسى كه سايهء جبار آسمان شكند * چگونه باشد در روز محشرش سامان
مثال معنى اخير شيخ نظامى فرمايد در رفتن شيرين بجانب خسرو : بيت « 1 »
ميان بربسته بر شكل غلامان * همى شد ده بده سامان بسامان
و در فرهنگ بمعنى شهر و قصبه نيز آورده و اين معنى ابلغ است اما او درين قول متفردست و بمعنى قوت و قدرت نيز آورده و اين بيت رضى را شاهد آورده : بيت
مرا هر زمان درد بر درد و آنگه * نه روى فغانى نه سامان آهى

سيرمان

- [ به راى مهمله و ميم . به وزن قيروان ] ياقوت سرخ باشد و حرير منقش را نيز گويند « 21 » .

ستودان

- [ به تاى قرشت و دال مهمله . به وزن كبودان ] گورستان گبران باشد « 22 » . مثالش مجد الدين همگر گويد : بيت
شدم بدخمهء كاووس و يافتم غارى * ز سنگ خاره در آن ساخته ستودانى

سميدن

- [ به وزن دميدن ] در تحفه بمعنى بوئيدن باشد .

سى لحن

- آن سرودى كه باربد پيش خسرو نواختى و از آن سى مقام خواستى و هر مقامى را نامى بود ، اگر چه اسامى ايشان درين نسخه در مقام خود هر يك ذكر شده اما اولى آن بود كه مجموع نيز يك جا نوشته شود و آنها اينست : 1 - آرايش خورشيد « 23 » . 2 - آئين جمشيد 3 - اورنگى . 4 - باغ شيرين . 5 - تخت طاقديسى 6 - حقهء كاوسى . 7 - راح روح . 8 - رامش جان « 24 » . 9 - سبز در سبز . 10 - سروستان . 11 - سرو سهى . 12 - شادروان مرواريد . 13 - شبديز . 14 - شب فرخ « 25 » .
هامش
( 1 ) « س » : ندارد . ( 21 ) مىنمايد كه مصحف بهرمان باشد . ( 22 ) در برهان بمعنى دخمه و گورستان نيز آمده است . ( 23 ) برهان گويد آرايش جهان نيز گويند . ( 24 ) در برهان است كه رامش جهان نيز گويند . ( 25 ) فرخ شب نيز گويند ( برهان ) .