تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 773

مساهمون:

ص٧٧٣

سندل

- [ به وزن صندل ] كفش باشد . مثالش شمس فخرى گويد : بيت
چرخ بر صندلى مهر نهد * چون كند شه ز پا برون سندل
و در فرهنگ بمعنى كشتى كوچك كه بار از ان بكشتى بزرگ برند و بمعنى احمقى نيز آورده .

سيخول

- [ بكسر سين و ضم خاء ] همان سغر كه گذشت « 21 » .

سوفال

- سوفار تير باشد . مثالش شمس فخرى گويد : بيت « 1 »
چو غرق گشت ز سهم تو خانهاى كمان * به غير زه نگرفت ايچ « 2 » در دهان سوفال

سمندل و سمندول

- همان سمندر مرقوم بمعنى اول « 22 » .

سيمگل

- همان گلابه‌اى كه بر روى كاهگل مالند « 23 » .

سيه سنبل

- در فرهنگ بمعنى سيسنبر باشد و آن دافع زهر عقرب باشد . مثالش اورمزدى گويد : بيت
نيشى كه بزد عقرب زلفت بدل من * زهرش بسيه سنبل خط تو دوا يافت

سل

- [ بضم سين ] در تحفه بمعنى شش باشد

ساده دل

- يعنى خفيف العقل « 24 » . مثالش انورى گويد : بيت
ابر را گفتم چه گوئى در محيط دست او * گفت هان در مىكشى يا نه زبانت را بكام
گفتمش چون كفش « 3 » هرگز ديده‌اى اى ساده دل * فتوى از اهل كرم مفتى ز ابناء ليام

سول

- [ بضم سين و فتح واو ] زير پاى شتر را گويند و به عربى فرسن خوانند بكسر فا و سين مهمله و سكون راى مهمله . مثالش ابن يمين گويد : بيت « 1 »
اى آنكه مىبرد به سفر ناقه‌اى ترا * محكم نهاد و گشته سولهاش لعل فام

سرگل

- [ به راى مهمله و كاف فارسى .
هامش
( 1 ) « س » ندارد . ( 2 ) « س » : ايچه . ( 3 ) اصل : گفت . ( متن تصحيح قياسيست ) . ( 21 ) يعنى خارپشت كلان تيرانداز . ( 22 ) يعنى جانورى كه در آتش متكون شود . ( 23 ) برهان گويد كاهگل كه بر گلابه مالند . ( 24 ) در برهان معنى مردم صادق و بىنفاق نيز دارد .