تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 772

مساهمون:

ص٧٧٢
ياء ] در تحفة السعادة همان سپيك مرقوم بمعنى اول يعنى آواز باريك بلند « 1 » مرغان كه بتازى صفير گويند و در فرهنگ [ بفتح سين ] آورده و اين لغت بشين معجمه « 21 » نيز آمد و مىآيد .

سبزمال

- [ بفتح سين ] در فرهنگ نوعى از انگور باشد « 22 » .

سگال

- [ بكسر سين با كاف فارسى ] انديشه باشد . مثالش شيخ سعدى گويد : بيت « 2 »
كدام چاره سگالم كه با تو درگيرد * كجا روم كه دل من دل از تو برگيرد
و بمعنى گوينده نيز آمده مثال اين معنى ملا اميدى فرمايد از زبان قلم : شعر « 2 »
مرا برابر احسان او بود دو زبان * يكى مديح سگال و يكى سپاس گزار
و بمعنى انديشه كننده نيز آمده كه اسم فاعل باشد و بمعنى امر به اين معنى نيز باشد . مثال معنى اول فردوسى گويد : بيت
يكى شربت آب از پى بدسگال * به از عمر هفتاد و هشتاد سال
و بمعنى دوم حكيم سنائى گويد : [ بيت ]
كم سگال از « 3 » نيستى و عاشقى گرزان وزين * مانده‌اى معنى بجاى و كرده‌اى صورت گزين
« 4 » به اين معنى استاد لامعى جرجانى نيز گويد : [ بيت ]
خانه خاليست ز خصم اى صنم مشكين خال * راى رامش كن و تدبير مى و لهو سگال
و در فرهنگ بمعنى دشمنى و خصومت نيز آورده و در يكى از فرهنگها نيز به اين معنى آورده و اين بيت سنائى شاهد آورده : [ بيت ]
با سنائى همه عتاب مساز * با خراباتيان سگال مكن *

سوگل

- [ بكاف فارسى . به وزن جعل ] بمعنى زردى كشت‌زار باشد « 23 » . كذا فى الفرهنگ و سيگل نيز آورده .
هامش
( 1 ) « س » : بلند باريك . ( 2 ) كلمه از « ن » است . ( 3 ) « س » : ار . ( 4 ) از اينجا تا علامت ستاره را « الف » در حاشيه دارد . ( 21 ) يعنى : شپيل . ( 22 ) برهان سبز بال آورده است . ( 23 ) رجوع به سوكك شود .