تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 767

مساهمون:

ص٧٦٧

سه كوهك « 1 »

- نام گياهى است « 21 » .

سيسك

- [ بكسر سين اول و فتح دوم ] كرم گندم‌خوار باشد و او را سبوسه نيز گويند « 2 » و نيز نام غله‌اى باشد كه او را مشنگ نيز گويند * و در فرهنگ « 3 » سيرك بكسر سين اول و دوم و سكون ياء و راى مهمله بمعنى سيسك آورده اما بمعنى اول . مثالش مولوى معنوى گويد : [ بيت ]
سيسكى نيم سرخ و نيمى زرد * از گل و زعفران حكايت كرد
و معنى دوم نيز ازين بيت باندك تكلفى مىتوان فهميد .

سپيدتاك

- نام نباتى است كه ميوهء آن به لون سرخ باشد و بخوشهء انگور مشابهت تمام دارد و پوست را به آن دباغت كنند و به عربى كرمة البيضاء خوانند .

سمك

- [ بفتح سين و ضم ميم ] بمعنى بىهنرى و رعنائى باشد . كذا فى الادات .

سارك

- [ بفتح راء ] مرغيست خوش آواز و بغايت سياهست و در جثه مثل هدهد باشد و بعضى هزار دستان او را مىدانند . مثالش شمس فخرى گويد : بيت
چو مرد فاضل بىسيم و زر گرسنه شود * چه بانگ لك لك پيشش چه نغمهء سارك
و او را سارى و سار نيز گويند .

سيك

- [ به وزن نيك ] همان سوگك « 4 » كه گذشت يعنى زردى كشت‌زار .

سيلك

- [ بكسر سين و فتح لام ] همان سيسك مرقوم يعنى كرم گندم خوار و سيگك نيز آمده كه بجاى لام كاف باشد .

سه درك

- خطى باشد كه بر زمين كشند بواسطهء قمار بازى و سه پرك نيز گويند .

سپرك

- همان اسپرك كه گذشت . مثالش ابن يمين گويد : شعر
گلگون به خون ديدهء خود مىكند عدو * رخسار خويش را كه شد از بيم سپركى
و شاه طاهر نيز گويد : شعر
باغ انداخته تاج از سر بستان افروز * گشته با عارض گلبرگ معارض سپرك
و در فرهنگ بكسر سين و سكون باء به اين معنى مذكور آمده و بفتح باء بمعنى جوششى كه
هامش
( 1 ) « ب » : سر كوچك . ( 2 ) از اينجا تا علامت ستاره از « ب » و « غ » است . ( 3 ) « ب » : كذا فى الفرهنگ . و كلمهء بعد را بعنوان لغت مستقل ضبط كرده است . ( 4 ) « س » : سولك . ( 21 ) برهان گويد خار خسك است و آن خارى باشد سه گوشه .