[ بيت ]
دشمنت را چو تو در شعر همى نستايم * كس نزد بر سر دستار چو سنبل سرمك
و در كتب طبى نوعى از اسفناج است « 1 » .
سندلك
- [ بفتح سين و دال و سكون نون ] كفش را گويند و سندل نيز به اين معنى است .
مثالش حكيم عنصرى فرمايد :
شعر
گرفتم به جائى رسيدى بمال * كه زرين كنى سندل و سندلك
سارخك
- [ بفتح راى مهمله و سكون خاى معجمه ] پشه باشد در نسخهء ميرزا مثالش شيخ « 2 » فريد الدين عطار گويد :
بيت « 3 »
نيم سارخكى چو در نمرود شد * مغز آن سرگشته ، دل پر دود شد
و اثير « 2 » اخسيكتى نيز فرمايد :
نظم « 3 »
سارخك فيل را بسنان بر زمين زند * ليكن نه مرد پنجه و بازوى صرصر است
و سارشك نيز آمده كه بجاى خاء شين معجمه باشد « 21 » .
سباروك
- [ بباى تازى و راى مهمله .
به وزن سماروغ ] كبوتر باشد و او را كوتر نيز گويند . مثالش حكيم قطران فرمايد :
شعر « 4 »
سباروك ار چه اوج چرخ گيرد * كجا گردد رها از مخلب « 5 » باز
و خواجه عميد لويكى نيز گويد :
بيت
نجم ثاقب مىبرد « 6 » ره ، ور « 7 » شبى ره گم كند * جز سباروك ملك نزدش « 8 » ندارد اعتبار
سپتاك و سپيتاك
- [ هر دو بباى فارسى و تاى قرشت . اول به وزن امساك و دوم به وزن پريزاد ] سفيداج باشد . مثالش منصور شيرازى گويد :
بيت
ز عكس خون عدوى بياض دولت تو * برد رخ شفق و صبح سرخى و سپتاك « 9 »
سچك « 10 »
- [ بفتح سين و ضم جيم فارسى ] « 22 »
هامش
( 1 ) جملهء اخير را « الف » در حاشيه دارد .
( 2 ) كلمه از « ب » است .
( 3 ) كلمه از « س » است .
( 4 ) « س » ندارد .
( 5 ) « ب » : چنگل .
( 6 ) « الف » : مىپرد .
( 7 ) بجز « ب » : ره در .
( 8 ) « س » : ترش .
( 9 ) « س » : سبتاك .
( 10 ) « س » : سجك .
( 21 ) برهان بر وزن آب چك نيز آورده است . و گويد بمعنى نيش پشه و كنه است .
( 22 ) برهان سجك نيز آورده است .