تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 731

مساهمون:

ص٧٣١
و بمعنى تأخير كند و كارها را واپس اندازد نيز آمده چنان كه « 1 » هم او « 21 » گويد : بيت « 2 »
چون دهد باد شهوتى جانش * بر سپوزد « 3 » سر از گريبانش
پس بر اين تقدير اين لغت از اضدادست .

سپندارمذ

- همان اسفندارمذ كه مرقوم شد يعنى ماه آخر سال از فارسيان و نام روز پنجم از ماه فارسيان . مثال معنى اول مسعود سعد گويد : بيت
سپندارمذ ماه آخر ز سال * كه گشت آخر ماه هر بدسكال
مثال معنى دوم هم او فرمايد « 22 » : بيت
سپندارمذ روز « 2 » خيز اى نگار * سپند آر ما را و جام مى آر
و در فرهنگ نام ملكى نيز آمده كه موكل باشد بر زمين و اشجار و تدبير مصالح ماه سپندارمذ و روز سپندارمذ به دو متعلقست . مثال اين معنى فردوسى گويد : بيت
سپندارمذ پاسبان تو باد * ز خرداد روشن روان تو باد
و بمعنى زمين نيز آورده و اين بيت زراتشت بهرام كه در صفت قيامت و ظهور گنجها گفته مثالش آورده : بيت
سپندارمذ بر گشايد دهان * برون افكند گنجهاى نهان

سناد

- [ بفتح سين و بعد از سين نون ] بمعنى بسيار باشد « 23 » .

سايد

- [ بفتح ياى حطى ] ريم آهن باشد .

سبكاد

- [ بباء و كاف تازى . به وزن بغداد ] سر كوه و ميان سر را نيز گويند و بكسر سين و سكون باى فارسى « 24 » نيز به نظر رسيده « 25 » .

سابود

- [ به وزن نابود ] بمعنى همان سرند كه گذشت از سامى فى الاسامى - و ديگر هالهء ماه باشد . كذا فى الادات .

سجد

- [ بفتح سين و جيم تازى ] سرماى سخت باشد « 26 » .
هامش
( 1 ) اصل : چنانچه . ( 2 ) كلمه از « ب » است . ( 3 ) « س » : سوزد . ( 21 ) يعنى : انورى . ( 22 ) يعنى : مسعود سعد . ( 23 ) در برهان بمعنى اختلاف ردف كه از عيوب قوافى است نيز آورده است . ( 24 ) يعنى : سپكاد . ( 25 ) چكاد نيز به اين معنى است . ( 26 ) - برهان گويد شجد نيز آمده است .