گويد :
بيت
بنديان داشت بىپناه و زواه « 1 » * برد با خويشتن بجمله به راه
و در نسخهء وفائى بمعنى مهرهء كمان گروهه نيز آمده و در تحفه زواله به اين معنى آمده « 21 » .
زواله
- [ بفتح زاء و لام ] خميرى كه از جهت نان و آش گيرند و گرد و مدور كنند « 22 » و مهرهء كمان گروهه كه آن را غالوك نيز گويند . مثال معنى اول بسحاق اطعمه گويد :
بيت « 2 »
مانند بورقت همه كارى شود ببرگ * همچون زواله گر بخورى گوشمال دوست
و رشيد اعور نيز گويد به همان معنى :
[ بيت ]
اى طبع تو فضل را زواله * برده ز هنر دلت نواله
زبانه
- [ بفتح زاء و نون ] آنچه در ميان شاهين ترازو باشد . و شعله را نيز گويند « 23 » و زوانه نيز به اين معنى است . مثال معنى اول مولوى معنوى :
بيت
تو ترازوى احد خو « 3 » بوده اى * بل زبانهء هر ترازو بودهاى
مثال معنى دوم مجدهمگر گويد :
بيت « 4 »
زبانه گشت زبان در دهان بسوز دلم * بلى هميشه حكايت كند ربان از دل
زيسته
- [ بكسر زاء ] يعنى زندگانى كرده « 24 » . مثالش سراج الدين راجى گويد :
[ بيت ]
بىطمع هر كس به دنيا زيسته * بر بروت مدخلانش ريسته
زسته بحذف ياء نيز آمده چنان كه « 5 » ناصر خسرو گويد :
بيت « 2 »
نشنودى آن مثل كه زند عامه « 6 » * مرده به از بكام عدو زسته « 7 »
زاريانه
- [ بكسر راى مهمله ] يعنى سبب زارى « 8 » و گريه . مثالش نزارى گويد :
هامش
( 1 ) « س » : رواه .
( 2 ) « س » ندارد .
( 3 ) بجز « ن » : خود .
( 4 ) كلمه از « ن » است .
( 5 ) اصل : چنانچه .
( 6 ) اصل : نشنيدى اين . . عام . ( متن از ديوان ناصر خسروست ) .
( 7 ) « س » : بكام رسته ؛ نسخ ديگر : بكام زسته ؛ نسخ ديگر : بكام زسته . ( متن از ديوان است ) .
( 8 ) « س » : رارى .
( 21 ) شايد زواه مصحف آن باشد ( از حاشيهء برهان ) .
( 22 ) برهان بمعنى خمير پارههاى ماليدهء دراز نيز گويد كه رشته باشد . و گويد بعضى گويند طعامى است كه به عربى فرزدقه خوانند .
( 23 ) و زبانهء هر چيز را نيز گويند ( برهان ) .
( 24 ) برهان ندارد .