و در فرهنگ زولفين نيز آورده اما درين اندك تأملى مىرود « 21 » .
زنخ زدن
- در نسخهء ميرزا الاف زدن باشد .
مثالش خلاق المعانى فرمايد :
شعر « 1 »
اين چنين بخششى صله نبود * ريشخند و زنخ زدن باشد
و بمعنى بيهوده حرف زدن نيز آمده و از فحواى بيت مذكور اين معنى هم مستنبط مىشود .
مع الواو
زو
- [ بفتح زاء ] دريا باشد و نيز نام پسر طهماسب كه در ايران پنج سال پادشاهى كرد .
مثالش حكيم فردوسى فرمايد :
بيت « 2 »
بروز همايون زو نيكبخت * بيامد برآمد برافراز تخت
و در مؤيد نام ولايتى نيز باشد كه زوزن نيز گويند و گذشت « 22 » . و بضم زا مخفف زود باشد چنان كه « 3 » مولوى گويد :
بيت
دامن او گير زوتر بيگمان * تا رهى از دامن آخر زمان
زغارو
- قحبه خانه باشد . كذا فى التحفة و در فرهنگ به زاى فارسى و حذف راى مهمله « 23 » آورده .
زادخو
- [ به سكون دال و ضم خاى معجمه ] در نسخهء ميرزا پير و فرتوت باشد .
زرو و زلو
- هر دو اسم كرمى باشد كه در گلوبند شود و آن را بر او رام نهند تا خون زايد را برمكد و زالو نيز گويند « 24 » . مثال اول را ابن يمين گويد :
بيت
آمد به جوش خون عدوش و بسر نرفت * گوئى كه موى او چو زر و خونش برمكيد
زردخو
- « 4 » [ بفتح زاء و خاء ] گياهى باشد كه در باغها رويد و گلى كند زرد و خوشبو .
مثالش ناصر خسرو گويد :
شعر « 1 »
از ره چشم ستورى منگر اندر بوستان * اى برادر تا بدانى زردخو از شنبليد
هامش
( 1 ) كلمه از « ن » است .
( 2 ) « س » ندارد .
( 3 ) اصل : چنانچه .
( 4 ) « س » : دروخو .
( 21 ) در برهان همه صورتها هست و صحيح هم هست .
( 22 ) در معنى دريا ( : ژو . حاشيهء برهان ) و در معنى مخفف زوزن برهان بضم اول آورده است .
( 23 ) يعنى : ژغاو . و در برهان معنى زن فاحشه و قحبه نيز دارد .
( 24 ) در برهان نام دارويى نيز هست كه مانند سرمه و توتيا در چشم كشند تا روشنى بيفزايد .