باب الزاء
مع الالف
زيبا
- زيبنده و خوب باشد - مثالش جمال - الدين عبد الرزاق گويد :
بيت « 1 »
مكن بر چرخ نيك و بد حوالت * كه اين از هيچ عاقل نيست زيبا
و نام گلى نيز باشد « 21 » . مثال اين معنى شاعر گويد :
[ بيت ]
آمده زيبا بچمن زرفشان * داده ز رخسارهء عاشق نشان
زبا
- [ بضم زاء « 2 » و تشديد باى « 3 » تازى ] نام دختر پادشاه حيره كه تا قاتل پدر خود را نكشت موى زهار خود را نسترد . مثالش حكيم خاقانى فرمايد :
بيت
در صفا وصف زبيده خواندهام * در كفايت راى زبا ديدهام
كافرم گر چون تو در اسلام و كفر * هيچ بانو « 4 » خواندهام يا ديدهام
زليبيا
- همان حلقچى كه نام حلوائيست و به عربى زلابيه گويند . مثالش مسعود سعد گويد :
بيت
نان كشكين اگر بيابم هيچ * راست گوئى زليبيا باشد
زمردگيا
- بنگ را گويند « 22 » . نزارى گويد :
شعر « 5 »
مى لعل از ان مىخورم تا نسازد * بخار زمرد گيار وى زر دم
هامش
( 1 ) كلمه در « س » نيست .
( 2 ) بجز « غ » و « ب » : باء .
( 3 ) « س » : ياى .
( 4 ) « س » : با تو .
( 5 ) كلمه از « ن » است .
( 21 ) اين معنى در برهان نيست .
( 22 ) برهان اين لغت را ندارد .