تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 635

مساهمون:

ص٦٣٥

رابو

- [ بضم باى موحده ] نام گليست . مثالش نصير اديب گويد : بيت « 1 »
سوسن و را بو شكفت بر چمن آسمان * لاله و نسرين نمود چرخ چو هر بوستان
كذا فى الادات .

مع الهاء

ريكاشه

- [ بشين معجمه ، به وزن بيچاره ] خارپشت باشد « 21 » مثالش عنصرى گويد : بيت
نتوان ساخت از كدو گوداب « 2 » * نه ز ريكاشه جامهء سنجاب

ربوخه

- [ بفتح راء و خاى معجمه و ضم باى موحده ] بمعنى رسيدن بغايت لذت جماع باشد « 22 » . مثالش استاد منجيك گويد : بيت « 1 »
گه ربوخه كرد او بر پشت تو * كه به زير او ربوخه خواهرت

راوماده

- « 3 » [ بضم واو و فتح دال مهمله ] انكژد باشد كه پيشتر معنيش گذشت و بكسر واو نيز آيد . كذا فى المؤيد و در تحفة - السعادة به سكون واو آمده .

ربوسه

- [ بباى « 4 » تازى و سين مهمله . به وزن شكوفه ] سرپوش باشد چون چادر و غيره و بشين معجمه « 23 » نيز به نظر رسيده ، و در فرهنگ بمعنى مقنعه آورده « 24 » .

رفيده

- [ به وزن كفيده ] آنچه نان بر آن نهند و در تنور بندند . كذا فى المؤيد « 25 » . مثالش نزارى قهستانى گويد : بيت
تنور حسد مىكند گرم حاسد * سر و پاى گم كرده همچون رفيده

روهنده

- [ به وزن كوشنده ] يعنى كشت باليده .
هامش
( 1 ) كلمه در « س » نيست . ( 2 ) « ب » : كرداب ؛ نسخه‌هاى ديگر : كوداب . ( متن تصحيح قياسى است . گوزاب نيز صحيح است . ) . ( 3 ) « س » : راوماه . ( 4 ) « الف » : بياى . ( 21 ) ريكاسه و ركاسه و ركاشه نيز به اين معنى است . ( 22 ) در برهانست كه زبوجه نيز به اين معنى است . اما خود در حرف زاء زبوخه ضبط كرده است و در اين حال شكى نمىماند كه هر دو صورت مصحف ربوخه است . ( 23 ) يعنى : ربوشه . ( 24 ) صاحب برهان گويد ربوشه در اصل روپوشه بوده است كه بكثرت استعمال ربوشه شده . ( 25 ) نان بند . ( نابند در تلفظ عامه ) .
فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 635 | محمد قاسم بن حاجى محمد كاشانى ( سرورى )