تخطي إلى المحتوى الرئيسي

فرهنگ مجمع الفرس ( فارسى ) — صفحة 630

مساهمون:

ص٦٣٠
خلاق المعانى فرمايد : بيت
چنين شراب و چنين ساقيى « 1 » بنگريزد * ز مطربى كه ببر چنگ رامتينش بود « 2 »

ران

- در نسخهء ميرزا بمعنى درخت انكژد آمده و معنى انكژد گذشت و ديگر ران آدمى و حيوانات كه به عربى فخذ گويند . مثالش حكيم انورى فرمايد : بيت
در بيشه گوزن از پى داغ تو كند پاك * هم سال نخست از نقط بيهده ران را
و بمعنى راننده نيز باشد . مثال اين معنى شيخ سعدى گويد : [ بيت ]
يكى امروز كامران بينى * ديگرى را دل از مجاهده ريش
و ديگر امر به راندن باشد چنان كه فخر الدين گرگانى گويد : [ بيت ]
مرا ديدى درين شاهى فراوان * بر آن صورت كه من راندم همى ران

ربون

- [ بفتح راء و ضم باء « 3 » ] زرى كه بدهند و متاعى را ببرند مشروط باينكه اگر بد باشد باز پس آرند و زر خود بگيرند و الا فلا و اربون است در اصل ، و اين معنى از سامى نوشته شد و ميرزا ابراهيم بمعنى بيعانه آورده يعنى زرى كه پيش از مزد بمزدوران دهند و اين بيت استاد دقيقى مؤيد قول اوست كه « 4 » : بيت « 4 »
اى خريدار من ترا به دو چيز * بدل و جان و مهر داده ربون
و امير خسرو نيز فرمايد : بيت « 4 »
خصم تو در رزم بمردار خوار * ديده ربون داده و دل مزدكار
و رمون بميم نيز گويند .

راه‌زن

- معروف « 21 » و نيز سرود گوى و مطرب باشد . مثالش بهر دو معنى خواجه سلمان فرمايد : شعر « 5 »
كسى بدولت عدلت نمىكند جز عود * ز دست راه زنان ناله در مقام عراق

رشن

- گزيدن و گزيدگى باشد در مؤيد ، اما حركتش معلوم نشد . و در فرهنگ به وزن
هامش
( 1 ) « ب » : ساغرى . ( 2 ) « ب » : باد . ( 3 ) « الف » : ياء . ( 4 ) « س » ندارد . ( 5 ) كلمه از « ن » است . ( 21 ) يعنى دزد و قطاع الطريق . و امر به راه زدن نيز معنى مىدهد . ( برهان ) .