گويد :
بيت
ببوسيد رستهم تخت اى شگفت * جهان آفرين را ستايش « 1 » گرفت
روئين خم و روئينه خم
- هر دو بمعنى كوس باشد « 21 » . مثال اول شاعر گويد :
بيت
شغب ناى و بانگ روئين خم * لرزه انداخت در تن انجم
مثال دوم حكيم فردوسى گويد :
بيت « 2 »
بر آمد خروشيدن گاودم * دم ناى روئين و روئينه خم
رسم
- [ بفتح راء ] بمعنى آئين و قاعده آمده و بمعنى وظيفه و مواجب نيز آمده كه بنوكران دهند . مثال اول شيخ سعدى گويد :
بيت « 3 »
كس اين رسم و ترتيب و آئين نديد * فريدون ابا آن شكوه اين نديد
مثال معنى دوم هم او « 22 » گويد :
بيت
شنيدم كه شاپور دم در كشيد * چو خسرو برسمش قلم دركشيد
و در عربى بمعنى نشان آمده « 4 » و بعد از تتبع ظاهر شد كه بمعنى وظيفه نيز عربيست « 23 » .
ره انجام
- در نسخهء ميرزا بمعنى اسباب سفر آمده چون مركب و غيره چنان كه « 5 » شيخ نظامى فرمايد :
شعر « 2 »
ره انجام روحانى او دامان * ره آورد و عرش او فرستادمان
و در مؤيد همين بمعنى مركب باشد و بس چنان كه هم او « 24 » فرمايد :
بيت « 3 »
تنورى چنين گرم در بند نان * ره انجام را گرمتر كن عنان
و توجه تسميه آنست كه انجام بمعنى بنهايت رسانند « 5 » و به آخر آورنده نيز آمده و چون مركب راه را
هامش
( 1 ) « س » : شتايش .
( 2 ) كلمه از « ن » است .
( 3 ) كلمه در « س » نيست .
( 4 ) از اينجا تا پايان مطلب را « الف » در حاشيه دارد .
( 5 ) اصل : چنانچه .
( 21 ) برهان كوس و نقارهء بزرگ گويد .
( 22 ) يعنى : سعدى .
( 23 ) برهان بمعنى خدمتكار نزديك همچو آبدار و جامهدار و بمعنى داغ و نشان و شيوه و عادت متعارف گويد .
( 24 ) يعنى : نظامى .