و آن را پذ نيز گويند .
پناهيذ
- يعنى پناه آورد « 1 » . مثالش حكيم فردوسى گويد :
شعر « 2 »
بديد از بد و نيك بازار او * بيزدان پناهيذ در كار او
پريشذ
- [ بفتح با و شين معجمه و كسر راى مهمله ] يعنى پريشان و پراكنده كند . مثالش حكيم سنائى گويد :
شعر
مرد بد دل خيانت انديشذ * راز خود پيش « 3 » خلق نپريشد « 4 »
و امير معزى نيز فرمايد :
بيت
تا كه دينار پريشذ برزان باد خزان * باد برسيم و سمن خامهء تو مشك پريش
پرواسيذ
- [ به راء و سين مهملتين . به وزن افشانيد ] يعنى دست ماليد بر چيزى بواسطهء تميز نرمى و درشتى « 5 »
پژوهيذ
- يعنى تفحص و تجسس « 6 » كرد .
مثالش « 7 » حكيم فردوسى فرمايد :
بيت
پژوهيذ بسيار و پرسيد چند * نيامد ز خوبان كس او را پسند
پژوليذ
- [ به زاى فارسى به وزن پژوهيد ] يعنى پريشان و درهم شد و كرد و پژمرده شد و كرد .
پناهذ
- يعنى پناه مىآرد . مثالش حكيم اسدى گويد :
بيت
ز گيتى بدين در پناهذ همى * ز جامت مى لعل خواهذ همى
پراشيذ
- يعنى پريشان و پراكنده كرد و شد . مثال معنى اول « 21 » مسعود سعد گويد :
بيت
در پراكند بخت نيك چو « 8 » ابر * زر پراشيد نجم سعد چو خور
و
پريشيذ
نيز به اين معنى است . چنان كه حكيم « 9 » فرخى فرمايد :
شعر
برون آمد از خيمه و زان دو زلف * بنفشه پريشيذ بر نسترن
پشنجيذ
- [ بفتح با و شين معجمه و كسر جيم تازى و سكون نون ] يعنى آب و مثل آن پاشيده شد .
مع الراء
پادير
- چوبى باشد كه در زيربنائى كه قصور كرده باشد نهند . مثالش استاد رودكى گويد :
بيت
نه پادير بايد ترا نه ستون * نه ديوار خشت و نه ز اهن درا
پختهخوار
- يعنى گدا و بمعنى داماد نيز آمده . مثال معنى اول را شيخ سعدى گويد :
شعر
اگر دست همت بدارى ز كار * گداپيشه « 10 » خوانندت و پخته خوار
پهر
- [ بضم باء و سكون هاء ] مدرسهء جهودان باشد . كذا فى المؤيد :
هامش
( 1 ) « ب » : در پناه آورد .
( 2 ) كلمه از « ن » است .
( 3 ) « س » پيس .
( 4 ) « ب » : بپريشد ؛ « ن » : پريشد .
( 5 ) « س » : درستى .
( 6 ) كلمه در « س » نيست از « ن » و « ب » است .
( 7 ) « س » : مثالس .
( 8 ) « س » : جو .
( 9 ) « س » : چنانچه حكم .
( 10 ) « س » : بيسه .
( 21 ) يعنى : در معناى متعدى .