خوى
- [ بفتح خا و سكون واو ] عرق باشد .
مثالش شاعر گويد :
بيت
بر روى خط تو قطرهء خوى * بوى عرق بهار دارد
و حكيم انورى نيز فرمايد :
بيت
صبح را روى تو گر پردهء كتمان به درد * نيز كس چهرهء خورشيد نبيند « 1 » بىخوى
خهى
- كلمهء تحسين است مركب از خه و اى مثالش انورى گويد :
بيت
زهى بيان تو اسرار غيب را حاكى * خهى بنان تو آثار جود را تفسير
خندستانى
- همان خندستان مرقوم باشد .
خالهبىبى
- نام آشى خاص ، مثالش بسحاق اطعمه گويد :
بيت
خالهبىبى چو ترا ميل طبيعت باشد * عمه خاتون بنهد بهر تو طشتى « 2 » بربار « 3 »
خوردى
- بمعنى طعام باشد . مثالش حكيم سنائى گويد :
بيت
اى بدل « 4 » كرده دين بنامردى * چند ازين نان و چند ازين خوردى
و حكيم خاقانى نيز گويد :
در ديگ دماغ از آتش حس * خوردى پزم از پى مجالس
خرى
- [ بكسر خاء و راء ] همان خيرى بمعنى اول و دوم « 21 » . مثال معنى اول ابن يمين گويد :
بيت « 5 »
رونق و زيب دگر دارد كنون طرف چمن * از خرى و خطمى و ريحان و برگ ياسمن
و در فرهنگ بمعنى نحس و شوم نيز آمده و اين بيت ناصر خسرو شاهد اين معنى است :
بيت
باز همايون چو جغد گشت خرى * جغدام شوم خرى همايون شد
و بمعنى ايوان نيز آورده .
خوهلگى
- [ بعد از خاء هاء و لام و كاف فارسى ، به وزن پختگى ] كجى و ناراستى باشد ، چه خوهل بمعنى ناراست است . و اللّه اعلم بالصواب « 6 »
هامش
( 1 ) « س » بينندى .
( 2 ) « ب » : پرحورى .
( 2 ) « ن » : ديگى .
( 3 ) « ب » : دربار .
( 4 ) « ب » : بدر .
( 5 ) كلمه در « س » نيست از « الف » است .
( 6 ) سه كلمهء اخير از « ب » است .
( 21 ) يعنى : بمعنى گل خوشبو و رواق خانه .