گويند و گويند پر كلاه و پر بيابان چنان كه « 1 » حكيم انورى گويد :
بيت
هر چه « 2 » او مىگشود بند قباه « 3 » * اين فرو مىكشيد پر كلاه
و بمعنى پرهء آسيا و پرهء چرخ نيز استعمال كنند و بمعنى برگ كاه نيز آمده . مثال اين معنى اسفرنگى گويد :
بيت
امان خوهد « 4 » ز پر كاه باد ، چون « 5 » بيند * فكنده عفو تو در خرمن عقاب آتش
پاىزهر
- چيزى است معروف كه در شيردان بز كوهى يابند و آن را به عربى حجر التيس گويند و كانى نيز باشد كه از معدن حاصل شود و در فرهنگ بمعنى ترياق آورده . شاعر گويد :
شعر
بسان درختى است گردنده دهر * گهى زهر بارش گهى پاى زهر
و پازهر نيز گويند [ بحذف ياء ] و پادزهر نيز آمده و معرب آن فادزهر است . مثال پادزهر حكيم خاقانى گويد :
بيت
بپازهر كس ننگرم گر چه بر خوان * يكى لقمه بىشربت سم ندارم
پرمر
- [ به راى مهمله و ميم . به وزن سرور ] انتظار باشد « 21 » . مثالش مسعود سعد فرمايد :
شعر
ملك در جمله آن مراد بيافت * كه همى داشت سالها پرمر
پور
- پسر باشد و در نسخهء ميرزا بمعنى تاوان گرفتن و بمعنى دراج نيز آمده . مثال معنى اول مولانا جامى گويد :
شعر
پور عمران بدل آن غرقهء نور * مىشد از بهر مناجات به طور
و در فرهنگ نام راى قنوج كه فور هم گويند نيز آمده .
پذير
- يعنى قبول كننده . مثالش شيخ سعدى فرمايد :
بيت
خداوند بخشندهء دستگير * كريم خطابخش پوزشپذير
و بمعنى امر بقبول كردن نيز آمده . مثال اين معنى عطار گويد :
بيت
باحسان خود پوزش من پذير * كه جز تو ندارم كسى دستگير
پرير
- يعنى پريروز « 22 » . مثالش ركن - الدين بكرانى گويد :
شعر
پرير ابليس با جمعى ز اتباع * بلفظ دلگشا مىكرد تقرير
پايدار و پادار
- يعنى باقى . و مقاومت كننده . مثال اول جلال خوافى « 6 » گويد :
بيت
حكم و تمكينت « 7 » مخلد جاه و قدرت مستدام * عز و اقبالت مؤيد ملك و عمرت پايدار
و بمعنى تند و جلد نيز به نظر رسيده و در فرهنگ روز « 8 » بيستم از ماههاى ملكى نيز باشد .
پهر
- [ به وزن شهر ] بمعنى ربعى از شب و روز باشد .
پاىزار
- بمعنى پاافزار باشد .
پىسپر « 9 » و پاسپار
- هر دو بمعنى لگدكوب
هامش
( 1 ) « س » : چنانچه .
( 2 ) « س » : جه .
( 3 ) اصل : قبا . ( متن تصحيح قياسيست ) .
( 4 ) « ب » : جويد . ( خواهد صورتى است از خواهد ) .
( 5 ) « س » : جون .
( 6 ) « س » « ب » : خافى .
( 7 ) « س » : تكمينت .
( 8 ) « س » : رور .
( 9 ) « س » : پى سر .
( 21 ) در برهان معنى زنبور عسل نيز دارد .
( 22 ) يعنى : روز پيش از ديروز ( برهان ) . دو روز پيش از امروز .