مطنجنات : مناسب معدهء ضعيف و اصحاب رطوبت و بلغم را نافع ؛ زيرا كه معدهء رطب را خشك مىسازد و تقويت مىكند .
قلايا : اقسام دارد ، پارهاى از آن مرخى معده و پارهاى مقوى معده و پارهاى مجفّف ابدان . و آنچه از حبوب و گزر و پياز ترتيب بدهند گرم و تر است و مقوى باه .
اسفيدباج : ( به كسر همزه و سكون سين مهمله و كسر فا و سكون ياء مثناة تحتانيه و كسر دال مهمله و فتح باء موحده و الف و جيم ) . به فارسى مطلق شوربا است « 1 » كه به گوشت و آب تنها به عمل آورده باشند بدون اضافه ترشى . غذايى موافق است در اكثر احوال و ازمان و اسنان . مناسب معتدل المزاجان است . كثير الغذا ، مرطّب جسد و مولّد منى و از براى اصحاب زكام و سرفه بسيار نافع و تفصيل خواص و صفت آن در قرابادينات مذكور است .
خليّات مثل سكباج : ( به كسر سين مهمله و سكون كاف و فتح باء موحده تحتانيه و الف و جيم ) . معرب سركه با است كه آش سركه باشد و ملطّف و مقطع و مبرد و قاطع صفرا و مسكن « 2 » غليان خون و مضر نحيف البدن و علل عصبانى و سوداوى و سرفه و سحج و ضعف معده و مثانه و رحم و قولنج و درد مفاصل .
[ زيرباج ] : و مركب از اسفيدباج و سكباج ، زيرباج است . ( به كسر زاء معجمه و سكون باء مثناة تحتانيه و راء مهمله و فتح باى موحدهء « 3 » تحتانيه و الف و جيم ) . معرب زيرباى
هامش
( 1 ) . ب : - است
( 2 ) . ب : مقطع
( 3 ) . ب : + و