فائده ششم در بيان بقول كه سبزيها باشد
بدانكه در بقول غذائيت چندان نيست و آنچه هم صلاحيت غذا را « 1 » داشته باشد بد و رقيق و قليل الانتفاع و هضم نيكو هم مىشود و سبزيها بر دو قسم است : قسمى آن است كه گل آن مفروش روى زمين است و آن اشرف اجزاء او است و غذائى كه « 2 » بيخ آن از زمين جذب مىكند و به سوى « 3 » برگها مىفرستد زيرا كه قصد طبيعت ، در تكميل « 4 » شاخ و برگ است و در بيخ آن نمىماند مگر چيز قليل و كمى مثل كاهو و كلم و قسم « 5 » ديگر كل جوهر آن در اصل و بيخ آن « 6 » است و اكثر « 7 » قصد طبيعت تغذيه و تنميهء بيخ و اصل است و شاخ و برگ آن معتنابه نيست مثل ترب و پياز و شلجم و زردك .
بالجمله جميع اصناف سبزىها « 8 » آنچه برّى از آن است به شدت يابس است و اشبه به دوا است و آنچه بستانى است اكثر با رطوبت است و غذائيت كمى در او مىباشد .
[ كاهو ] : و بهترين سبزىها كاهو است . برّى و بستانى [ دارد ] و بستانى آن دو قسم است . بهترين آن ، اين است « 9 » كه برگ و ساق آن نرم و « 10 » نازك و چرب و شيرين باشد .
طبيعت بستانى آن سرد و تر در اوايل دوم . منافع آن صافكننده خون است ، مولّد
هامش
( 1 ) . ب : - را
( 2 ) . ب : غذا
( 3 ) . ب : - و به سوى
( 4 ) . ب : - تكميل
( 5 ) . ب : قسمى
( 6 ) . ب : - آن
( 7 ) . ب : اگرچه
( 8 ) . ب : + و
( 9 ) . ب : - برّى و بستانى و بستانى آن دو قسم است . بهترين آن ، اين است
( 10 ) . ب : - نرم و