و گوشت دم ماهى و پشت مازه و حوالى پرها لطيفتر است به سبب كثرت حركت اين مواضع . اما گوشت حوالى ناف و پهلو غليظتر است .
و كسى را كه از خوردن او غثيان عارض شود آب به ميل نمايد و آب زيره كرمانى هم نافع است . و ماهى تازهء بريان كرده كه يك شب بماند خصوص در جاى نمناك ، ردى و سميت به هم مىرساند و مداومت خوردن ماهى ، مفسد معده و موجب برص و استسقاء است .
و قسمى از ماهى در چشمه ثول كه واقعه در قريه تبوك كه قريه [ اى ] است از شام و معروف است ، به هم مىرسد و ظهور آن بعد از انقضاء ده روز از ماه سباط است . نر و ماده آن با هم جمع شده و به همان هيأت تا نيمهء آذرماه مىمانند و جماع آنها مانند انسان است و در آن هنگام كه فصل ربيع است كفى از بناگوش آنها برمىآيد و داخل آب مىگردد و مردم آنجا آن را جمع مىكنند . خاصيت آن : مقدار يك حبّه از كف آن با زرده تخممرغ نيم برشت و يا با مرق مرغ جوان به غايت مهيّج باه و منعظ به حدى كه به هلاكت مىرساند از شدت انعاظ . و شيخ الرئيس رحمه اللّه تعالى در مجربات خود اين ماهى را سمكهء تبوك نوشته و سمكهء صيدا هم مىنامند . خواص ديگر هم دارد و گوشت آن هم فوايد چند دارد كه ذكر آن مفيد نيست . چون كف او « 1 » را ممكن است از آنجا بياورند لهذا اشاره به خاصيت آن شد .
هامش
( 1 ) . ب : - او